خودروسازان برای تکمیل سفارشات نیازمند قطعات هستند و از سوی دیگر عدم پرداخت بدهی خود به خودروسازان در شرایطی که رقم بدهی دو خودروساز بزرگ کشور به قطعه سازان از مرز 50 هزار میلیارد تومان گذشت، باعث شد خودروهای معیوب در پارکینگ های خودروسازان رها شوند تا بار دیگر خودروسازان را با مشکل مواجه کرده و با مشکلاتی مواجه شود.
به گزارش ایرنا، اهالی صنعت خودرو بر این باورند که در شرایط کنونی خودروسازان با مشکلات مختلفی از جمله کمبود نقدینگی، زیان انباشته و قیمت گذاری اجباری مواجه هستند که باید با تامین نقدینگی خودروهای معیوب در پارکینگ ها را به صفر رسانده و موانع بانکی در خرید قطعات را برطرف کنند، اما بدهی زیاد آنها به قطعه سازان مانع از تامین مالی جدید آنها می شود.
افزایش تعداد خودروهای معیوب در پارکینگ خودروسازان در حالی رخ داد که بخش قابل توجهی از این خودروها پیش از این به فروش رسیده بود و خریداران ماه ها منتظر تحویل آن ها بودند. این مشکل به یکی از دلایل اصلی نارضایتی و بی اعتمادی به بازار خودرو تبدیل شده است.
کمبود نقدینگی مانع اصلی تامین زنجیره تامین خودرو است
محمدرضا نجفی منش رئیس انجمن صنایع همگن و قطعه سازان خودرو کشور در خصوص آخرین وضعیت مطالبات قطعه سازان از خودروسازان می گوید: ادامه تولید در زنجیره تامین خودرو بدون تامین به موقع منابع مالی امکان پذیر نیست و قطعه سازان در عمل حتی با آمادگی تولید و آمادگی تولید با مشکلات جدی مواجه هستند.
وی می افزاید: قطعه سازان در کشور آمادگی کامل برای تولید و تحویل قطعات مورد نیاز خودروسازان را دارند، اما ادامه این روند به صورت یکطرفه امکان پذیر نیست و نمی توان انتظار داشت قطعه ساز قطعه تولید و تحویل دهد اما مطالبات خود را به موقع دریافت نکند. در واقع پرداخت مطالبات معوق کلید حل مشکلات فعلی در زنجیره تامین خودرو است.
منشا بحران نقدینگی خودروسازان کجاست؟
نجفی منش با اشاره به ریشهای ناتوانی خودروسازان در پرداخت بدهی خود به قطعهسازان، از اظهارات زیر استفاده میکند: مشکل اصلی این است که خودروسازان محصولات خود را با ضرر میفروشند و این مشکل باعث میشود قدرت مالی لازم برای انجام تعهدات خود در قبال قطعهسازان را نداشته باشند.
در ادامه این مطلب آمده است: در حالی که کل ارزش تولید کارخانجات خودروسازی کشور در سال گذشته حدود 1800 همات بود، ارزش همین محصولات در بازار از مرز 2300 همات گذشت. یعنی حدود 500 دامن بین قیمت کارخانه و بازار تفاوت وجود دارد. شکافی که عمدتاً متعلق به واسطه ها و دلالان است که تولیدکننده و مصرف کننده واقعی از این شکاف مستثنی شده اند.
بدهی های پرداخت نشده خودروسازان مانع تامین به موقع قطعات می شود
نجفی منش در خصوص میزان مطالبات انباشته قطعه سازان می گوید: برآوردها نشان می دهد که در حال حاضر تنها در گروه سایپا حدود 50 تا 60 بدهی معوق به قطعه سازان وجود دارد؛ به طوری که تنها در گروه سایپا حدود 50 تا 60 بدهی معوقه به قطعه سازان وجود دارد. با این حال، خود شرکت ممکن است ارقام متفاوتی را اعلام کند. اما واقعیت این است که همین تاخیر در پرداخت برای اختلال در تامین قطعات و کاهش سرعت تولید کافی است.
این مقام صنفی تاکید می کند: بسیاری از نارضایتی هایی که امروز در بازار خودرو مشاهده می شود ناشی از همین اختلاف قیمت کارخانه و بازار است. اگر این اختلاف قیمت وجود نداشت، بسیاری از مطالبات سفته بازانه مطرح نمی شد. امروزه بسیاری از افراد خودرو را برای استفاده شخصی ثبت نام نمی کنند، بلکه به دنبال سود بردن از تفاوت قیمت هستند. اگر این اختلاف قیمت اصلاح شود بسیاری از مشکلات بازار و زنجیره تولید خودرو تا حد زیادی حل می شود.
انباشته کردن یک خودروی معیوب یک استراتژی فروش نیست، یک ضربه مضاعف است
رسول سلیمانی کارشناس صنعت خودرو نیز می گوید: برخلاف تصور عموم، انبار این خودروها هیچ سود اقتصادی برای خودروساز ندارد، برعکس تاخیر در تحویل هر روز بار مالی سنگینی را بر دوش صنعت وارد می کند.
وی با اشاره به اینکه قسمت زیادی از این خودروها قبلا به صورت قطعی و حتی تسویه شده به فروش رسیده است، تاکید می کند: توقف هر روز این خودروها در پارکینگ به معنای فعال شدن نرخ جریمه تاخیر در تحویل است که مستقیما بر زیان انباشته خودروساز می افزاید.
این کارشناس صنعت خودرو کمبود تامین قطعات را دلیل مفقود شدن خودروها می داند و می گوید: بسیاری از این کمبودها مربوط به ماژول های الکترونیکی و قطعات «بالا» است. باید در داخل یا خارج از کشور تهیه شود.
به گفته این کارشناس، برای حل این مشکل باید مثلث «تخصیص ارز، تسهیل واردات، تسریع در ترخیص کالا از گمرک» ایجاد شود تا خودروهای مفقود تکمیل و تعهدات پرداخت نشده مردم انجام شود و خودروساز از چرخه تولید از دست رفته (جریمه تاخیر) نجات پیدا کند.
اظهارات مسئولان و فعالان این صنعت حاکی از آن است که عقب ماندگی خودروهای معیوب بیش از آنکه یک استراتژی فروش باشد، محصول تلاقی سه عامل «مفقود فروش»، «کمبود نقدینگی» و «اختلال در زنجیره تامین» است. مشکلی است که باید با ساماندهی ساختار قیمت گذاری، پرداخت بدهی ها و هماهنگی بین سیستم بانکی، وزارت حراست و خودروسازان حل شود.