به گزارش خبرگزاری انتخابتو به نقل از مهر، شراره عطاری تهیه کننده مستند درباره موضوع و محتوای فیلم سینمایی «کشتی گیران نمی میرند» که به تازگی در گروه «هنرو ترباره» اکران شده است، گفت: «کشتی گیران نمی میرند» روایتگر داستان زندگی محسن قاسمی است، دغدغه ای که از روی سطح کشتی شروع شده، قهرمانی قدیمی برای من. برای یک مستندساز اجتماعی، اهمیت موضوع به خود رویداد محدود نمی شود. هر روز اخبار و اتفاقات زیادی در حال رخ دادن است، اما فقط برخی از آنها ما را وادار می کنند متوقف شویم و فکر کنیم. آنچه برای من مهم است ارتباط یک موضوع با زندگی واقعی مردم و سوالاتی است که در بطن جامعه وجود دارد.
وی ادامه داد: سال هاست موضوع اعتیاد و سختی های مصرف، درمان و کنترل مواد در این زمینه ذهن من را به خود مشغول کرده است. این موضوع نه تنها یک مسئله فردی است، بلکه یکی از معضلات جدی دنیای امروز است که خانواده ها، نهادهای اجتماعی، ساختارهای قانونی و پزشکی را در بر می گیرد. سالها پیش قصد داشتم مستندی درباره زندانها بسازم، درباره پیامدهای اجتماعی مصرف مواد مخدر و جنایات ناشی از آن، اما نشد. با این حال این نگرانی همچنان پابرجا بود.
این کارگردان «رزمندگان نمی میرند» را روایتی فراتر از سرنوشت فردی دانست و گفت: زمانی که اخبار مربوط به محسن قاسمی را خواندم احساس کردم با روایتی مواجه شدم که بسیاری از این پرسش ها را در خود جای داده است. روایتی که با زندگی یک قهرمان ورزشی آغاز می شود اما فراتر از زندگی شخصی او می رسد. از آنجا مسیر ساخت فیلم برایم باز شد.
سایه و زندگی روشن قهرمانان
عطاری دلیل انتخاب عنوان «مبارزان نمی میرند» را اینگونه بیان کرد: این عنوان برای من از ابتدا دو معنا داشت. در نگاه اول به سوابق ورزشی محسن قاسمی و مفهوم کشتی در فرهنگ ما اشاره دارد. مفهومی فراتر از مدال و قهرمانی است و به شخصیت و جایگاه انسان در حافظه اجتماعی می پردازد. اما این عنوان حاوی نوعی درد و تناقض نیز هست. ما قهرمانان را تحسین می کنیم و دستاوردهای آنها را جشن می گیریم، اما گاهی اوقات آنها در لحظاتی که بیش از همیشه به حمایت نیاز دارند، تنها می مانند.
وی ادامه داد: عنوان فیلم را انتخاب کردم که هم بیانیه باشد و هم سوال. این ابهام حتی در طراحی گرافیکی پوستر نیز عمداً حفظ شده است. آنقدر که هم «جنگجویان نمی میرند» و هم «جنگجویان می میرند» خوانده می شود. این دو خوانش در کنار هم به روح فیلم نزدیکتر است. فیلم همچنین بین تصویر قهرمانان در ذهن ما و واقعیت پیچیده و گاه تلخ زندگی آنها در نوسان است.
تلاش برای رسیدن به حقیقت با مرور روایات مختلف
این کارگردان سختی های ساخت اثر را اینگونه بیان کرد: مهم ترین سختی برای من مسئولیتی بود که نسبت به زندگی واقعی احساس می کردم. وقتی با چنین موضوعی فیلم می سازیم، با داستانی تخیلی مواجه نمی شویم. ما همچنان با افرادی مواجه هستیم که عواقب آن را تجربه می کنند و این موضوع حساسیت موضوع را دو چندان می کند. قبل از ساخت فیلم، روایت های رسانه ای و شخصی متعددی درباره محسن قاسمی وجود داشت که هر کدام بخشی از ماجرا را منعکس می کرد. یکی از سخت ترین قسمت های کار، گذر از این روایت ها و نزدیک شدن هر چه بیشتر به شخص و واقعیت پشت داستان بود.
وی افزود: چالش دیگر پرهیز از تصمیمات عجولانه بود. قضاوت در مواجهه با حوادث دردناک آسان است، اما وظیفه شخصی که سند را تهیه کرده است، قضاوت نیست، بلکه ایجاد امکان دیدن، شنیدن و اندیشیدن است. از نظر اجرا، فیلم در شرایط ساده ساخته نشد. بخش قابل توجهی از تولید همزمان با اوج اپیدمی کرونا بود و محدودیت ها روند کسب و کار را دشوارتر کرد. تهیه کنندگی فیلم را هم خودم انجام می دادم و با محدودیت های مالی مواجه بودم. در نهایت، چالش این بود که چگونه از یک داستان فردی به سؤالات گسترده تر حرکت کنیم بدون اینکه فیلم به بیانیه تبدیل شود.
هیچ موفقیتی نمی تواند انسان را از زخم های زندگی محافظت کند
این مستندساز در خصوص پیام این فیلم گفت: من در سینمای مستند با دقت به کلمه پیام می پردازم. نقش فیلم ارائه نسخه قطعی نیست. اگر این اثر حامل چیزی باشد، فراتر از یک پیام، دعوتی است به تفکر. فیلم با زندگی یک قهرمان کشتی شروع می شود، اما در نهایت درباره شکنندگی انسان است. درباره اینکه هیچ مقام و موفقیتی مصونیت کامل از آسیب های زندگی ایجاد نمی کند.
وی ادامه داد: این فیلم سعی دارد مخاطب را از برخورد سطحی دور کند و او را به درک پیچیده تری از سرنوشت بشریت برساند. اگر تماشاگر پس از تماشای فیلم لحظه ای مکث کند و نگاهش تغییر کند، به این معناست که به هدفم رسیده ام.
انتظارات مخاطب امروزی با مستندهای پرتره متفاوت است
کارگردان مستند گاهی اتفاق می افتد درباره وضعیت مستند پرتره گفت: مستند پرتره همچنان یکی از مهم ترین انواع مستندسازی است چرا که می تواند از طریق زندگی مردم به لایه های عمیق جامعه برسد. با این حال، مخاطب امروزی از روایت خطی و زندگینامهای راضی نیست و انتظار دارد فیلم او را در تجربهای عمیقتر فکری یا احساسی غرق کند. بنابراین، پرتره مستند زمانی موفقتر است که از سطح زندگی فرد فراتر رود و او را به موضوع بزرگتری متصل کند. موضوعی ملموس و قابل تعمیم است.
مستند پایان یک موضوع نیست، آغاز علاقه است
این کارگردان درباره نقش مستند اجتماعی در جامعه گفت: مستند اجتماعی بیش از آنکه ابزاری برای حل مستقیم مشکل باشد، ابزاری برای نمایان ساختن مشکل است. بسیاری از مسائل باید قبل از رفتن به مرحله تصمیم گیری دیده و درک شوند. مستند می تواند ما را از عادت دیدن خارج کند و موضوعی را که به آن عادت کرده ایم جلوی چشمانمان بیاورد. اگر فیلمی بتواند مخاطب را از برخورد سطحی خارج کند و مکث کند، اتفاق مهمی افتاده است. از این نظر، مستند پایان یک موضوع نیست، بلکه آغاز علاقه است.
برای درگیر کردن ذهن مخاطب و بیدار کردن احساس مسئولیت
عطاری در پایان درباره تجربه اکران و بازخورد تماشاگران گفت: برای من تجربه اکران فیلم یک برخورد مستقیم با مخاطب بود. بازخوردهای این نمایش که با حضور نام هایی از دنیای ورزش، هنر و رسانه برگزار شد، مثبت و حمایتی بود. چیزی که برای من مهم بود مشارکت تماشاگران در فیلم بود. کشمکشی که در حد همدلی نمی ماند و به زیر سوال بردن مسئولیت اجتماعی در قبال چنین سرنوشت هایی می انجامد. برای من این لحظات مکث و پرسش ارزشمند است. جایی که فیلم وارد گفتگوی مخاطب با خودش می شود. این مطالعه در ابتدای فرآیند غربالگری است و ادامه این تجربه به مرور زمان مشخص خواهد شد.
بازیگران مستند «جنگجویان نمی میرند» کارگردان، نویسنده و تهیه کننده: شراره عطاری، تدوین: آرش شهیدی، تحقیق: شراره عطاری، فیلمبرداران: عباس حسن زاده، سعید گودرزی، رامشیر گودرزی، علی خوشگونه، سروش مرشدیان، صدابرداران: علی شهبانو شهیدی آرافقاری
مراسم افتتاحیه و افتتاحیه مستند «کشتی گیران نمی میرند» دوشنبه 27 خرداد ماه در پردیس سینمایی چارسو با حضور سینماگران و جمعی از سینماگران، ورزشکاران و هنرمندان برگزار شد.
محسن قاسمی که یک قهرمانی آسیا در وزن ۷۵ کیلو و یک قهرمانی جام جهانی کشتی با تیم ملی را در کارنامه دارد، ۱۹ بهمن ۱۳۹۶ برای رهایی از اعتیاد به اردوی بروجرد رفت اما چند روز بعد در آنجا کتک خورد. این هنرمند که با تیم ملی کشتی ایران در سال 2011 مدال طلای قهرمانی آسیا در سال 2011 و جام جهانی را کسب کرده بود، به شدت آسیب دید و به کما رفت. اگرچه دو ماه بعد از کما خارج شد، اما همچنان در بیمارستان بستری بود و دو سال بعد در سن 31 سالگی در روز پنجشنبه 23 ژانویه 1400 بر اثر آسیب مغزی درگذشت.
۲۴۲۲۴۳
گردآوری شده از رسانه خبر آنلاین