اعظم تیموری در گفت وگو با خبرنگار ایمنا با اشاره به عوامل ایجاد هپاتیت گفت: هر عاملی که باعث التهاب سلول های کبدی شود در تعریف پزشکی «هپاتیت» محسوب می شود. این التهاب ممکن است دلایل مختلفی داشته باشد. از عوامل ویروسی گرفته تا استفاده از برخی داروها، بیماری های خودایمنی، مصرف الکل و سایر عوامل زمینه ای که در نهایت منجر به التهاب بافت کبد می شود.
انواع مختلفی از هپاتیت ویروسی وجود دارد و برخی از ویروس ها به طور خاص باعث درگیری کبد می شوند. از جمله ویروس های هپاتیت A، B، C و D. البته سایر ویروس ها نیز می توانند به طور غیرمستقیم روی کبد تأثیر بگذارند. به عنوان مثال، در برخی موارد، ابتلا به آنفولانزا می تواند با افزایش آنزیم های کبدی و التهاب کبد همراه باشد. در طول اپیدمی کرونا، مشاهده شد که ویروس کووید-19 باعث افزایش آنزیم های کبدی در برخی از بیماران شده است. علاوه بر این، ویروس تبخال، CMV و برخی ویروسهای دیگر میتوانند با تأثیر بر کبد و همچنین علائم عمومی باعث ایجاد هپاتیت شوند.
راه های انتقال هپاتیت
این فوق تخصص گوارش و کبد بزرگسالان راه های انتقال این بیماری را اینگونه تشریح کرد: هپاتیت A و E عمدتا از طریق دهان و مدفوع منتقل می شود. این بدان معناست که مصرف آب یا غذای آلوده می تواند ویروس را به بدن منتقل کند. بنابراین رعایت بهداشت فردی، شستن صحیح دست ها و پرهیز از مصرف غذاهای آلوده نقش مهمی در پیشگیری از این نوع هپاتیت دارد.
وی ادامه داد: افراد شاغل در مشاغل پرخطر اعم از رستوران، فست فود و مراکز پرتردد برای جلوگیری از انتقال ویروس باید به بهداشت دست و ضدعفونی مداوم توجه بیشتری داشته باشند.
هپاتیت؛ از بیماری بدون علامت تا مراحل پیشرفته
تیموری با تاکید بر علائم بیماری هپاتیت گفت: در بسیاری از موارد هپاتیت می تواند بدون علامت باشد یا با پیشرفت التهاب کبد، بیمار از بیماری آگاه شود، هپاتیت A معمولا به شکل مزمن بروز نمی کند، اغلب دوره حاد را دنبال می کند و پس از مدتی از بین می رود، اما در موارد نادری می تواند جدی و حتی خطرناک به نظر برسد.
وی خاطرنشان کرد: برخی هپاتیت ها به صورت حاد و با علائم آشکار بروز می کنند. شروع بیماری ممکن است با علائم سرماخوردگی مانند خستگی، ضعف، خواب آلودگی و آبریزش بینی همراه باشد و به دنبال آن زردی پوست و چشم ها رخ می دهد. البته در برخی موارد بیماری کاملاً بی سر و صدا پیشرفت می کند و بیمار با بروز عوارضی مانند سیروز یا فیبروز کبدی متوجه این موضوع می شود. به همین دلیل گاهی اوقات هپاتیت را «قاتل خاموش» می نامند.
وی تاکید کرد: همه انواع هپاتیت می تواند خطرناک باشد، اما هپاتیت A اغلب حاد است و بعید است که مزمن شود. با این حال، موارد جدی و نادری که نیاز به مراقبت جدی پزشکی دارند نیز گزارش شده است.
هپاتیت B را نمی توان به راحتی از بین برد
فوق تخصص گوارش و کبد بزرگسالان با اشاره به ویژگی های هپاتیت B گفت: مشکل اصلی هپاتیت B این است که این ویروس به راحتی از بدن دفع نمی شود. بسیاری از بیماران نیاز به درمان دارویی طولانی مدت دارند و در برخی موارد ویروس به طور کامل از بین نمی رود بلکه کنترل می شود.
وی همچنین در مورد هپاتیت C گفت: تا سال های اخیر درمان این بیماری سخت و متکی به داروهای تزریقی بود که بیماران باید 1 تا 2 سال از آن استفاده می کردند و در اغلب موارد ویروس به طور کامل از بین نمی رفت. اما از سال 2011 با تایید اولین داروی خوراکی توسط سازمان های بین المللی پیشرفت زیادی در درمان هپاتیت C حاصل شده است. این داروها در سال 2013 وارد بازار جهانی شد و در سال 2017 وارد ایران شد.
تیموری افزود: با ورود داروهای جدید خوراکی مدت زمان درمان به 3 تا 6 ماه کاهش می یابد و با توجه به نوع و شدت بیماری تعیین می شود. میزان موفقیت درمان با این داروها بسیار بالاست و حدود 95% تا 100% است. بنابراین، نگرانی ها در مورد هپاتیت C در سال های اخیر به طور قابل توجهی کاهش یافته است.
نقش واکسیناسیون در کاهش شیوع هپاتیت B
وی با اشاره به وضعیت هپاتیت B در کشور تصریح کرد: خوشبختانه با اجرای برنامه ملی واکسیناسیون تمامی نوزادان از سال 71 تاکنون شیوع این بیماری در ایران کاهش چشمگیری داشته است. در حالی که ایران در گذشته جزو کشورهای با شیوع متوسط هپاتیت B بود، در حال حاضر جزو کشورهای با شیوع کم محسوب می شود.
تیموری توصیه های زیر را به افراد در معرض خطر بیان کرد: واکسیناسیون هپاتیت B برای گروه های پرخطر ضروری است. افراد دارای سابقه خانوادگی عفونت هپاتیت B یا ناقلین باید واکسینه شوند و وضعیت ایمنی آنها بررسی شود.
وی خاطرنشان کرد: ابتلا به هپاتیت B لزوماً به معنای بیماری فعال نیست. برخی از افراد “ناقلان سالم” هستند، به این معنی که ویروس را در بدن خود دارند اما التهاب یا آسیب شدید کبدی ندارند. با این حال، همان افراد می توانند ویروس را به دیگران منتقل کنند، بنابراین آگاه بودن، انجام آزمایش های دوره ای و رعایت اصول پیشگیری مهم است.