آینده محسن صالحی خواه; امروز ۱۲ اسفندماه بسیاری از دانشگاه های کشور برای دومین روز متوالی شاهد ناآرامی های دانشجویی و بروز فضایی دوگانه در این محیط های آموزشی بودند. این ناآرامی ها با نزدیک شدن به چهلمین روز آشوب های دی ماه 1404 که مراسم و جلساتی توسط دو گروه از دانشجویان پایه و معترضان برگزار شد و ترم جدید در دانشگاه ها شروع شد و در برخی موارد منجر به درگیری فیزیکی دانشجویان شد. همچنین در برخی از دانشگاه ها یادبودهایی با نام و عکس کشته شدگان نصب شد.
بر اساس گزارش فردا، اگرچه درگیری فیزیکی دانشجویان در روز دوم اسفند بیشتر مربوط به دانشگاه شریف بود، اما با بررسی تصاویر جلسات دانشجویی منتشر شده در روز سوم، مشاهده میشود که تعداد بیشتری از دانشگاهها، عمدتاً در تهران، در این جلسات در این روز شرکت کردهاند و میزان درگیری فیزیکی طرفین نسبت به روز دوم اسفند افزایش یافته است.
گزارش های خبری نشان می دهد که دانشگاه ها اغلب دو نوع مراسم و اغلب به طور همزمان برگزار می کنند. تشریفات توسط دانشجویان و هیئت های دانشجویی وابسته به بسیج که خود را دانشجویان انقلابی می نامند و سایر جلسات با تماس تلگرامی از طریق کانال های دانشجویی برگزار می شود.
روز دوم: رادیکال تر از آغاز اعتراضات
حال و هوای روز سوم اسفند ماه از نظر شکل و محتوا با اولین روز ناآرامی در دانشگاه متفاوت بود. اخبار نشان می دهد که در این روز، دانشگاه صنعتی شریف، تهران، دو دانشگاه غیرانتفاعی خواجه نصیرالدین طوسی، هنر تهران، بهشتی، امیرکبیر در تهران و سجاد و فردوسی در مشهد. آنها صحنه اعتراض و گاه درگیری بوده اند. تصاویری از نشستهایی در دانشگاههای علم و صنعت شریف، تهران، امیرکبیر و فردوسی در مشهد که منجر به درگیری فیزیکی بین دانشجویان بسیجی و معترضان شد را نشان میدهد.
فیلم های منتشر شده در کانال ها و رسانه های غیر رسمی کشت کاران و مهر نشان می دهد که برخی از این درگیری ها مستقیم و در مکان هایی مانند دانشگاه شریف و در برخی موارد با پرتاب بطری آب، وسایل شخصی و سنگ همراه بوده است. این جو که از ظهر در دانشگاه ها آغاز شده بود تا ساعات عصر ادامه داشت.
همزمان با برگزاری جلسات دانشجویان معترض، فیلم ها و اخباری مبنی بر برگزاری جلسات دانشجویان انقلابی در محکومیت اقدامات سرکشی در رسانه های داخلی منتشر شد. بر اساس اخبار کانال تلگرامی روزنامه شریف و اطلاعاتی که خبرنگار انتخابتو یکی از دانشجویان این دانشگاه داده است، اینترنت موبایل حداقل تا غروب در محدوده دانشگاه شریف قطع بوده و ناآرامی های یکشنبه و شنبه پایان یافته است.
در روز دوم تجمعات در دانشگاه ها، شعارها رادیکال تر و واضح تر بود. در این روز نمادها و تصاویر قربانیان تظاهرات دی ماه و همچنین پرچم شیر و خورشید در جلساتی دیده می شد که در همه دانشگاه ها یکسان نبود. شعارها نیز مضامین مختلفی داشتند. از شعارهایی که در سال 1401 شنیده شد تا شعارهای آزادیخواهانه در حمایت از پهلوی، توسل به افراد و علیه سلطنت و استبداد.
وقتی فیلم های منتشر شده در شبکه های اجتماعی بررسی می شود، مشاهده می شود که شعارهای برخی از دانشگاه ها در مقابل یکدیگر قرار گرفته است. توزیع شعار در دانشگاه ها یکسان نبود. مثلاً در حالی که شعارهای حامیان سلطنت طلبی در دانشگاه های شریف و علم و صنعت پررنگ تر بود، این شعارها در فیلم های دانشگاه هنر دیده نمی شد و شعارها بیشتر به طیف چپ نزدیک می شد.
عکسی از جلسه در دانشگاه هنر – 12 اسفند
دیروز هیچ خبری و یا تصویری از ورود نیروهای امنیتی و انتظامی خارج از دانشگاه به این محیط های آموزشی منتشر نشد. تنها فیلمی از دانشگاه فردوسی مشهد با عنوان ورود نیروی انتظامی به دانشگاه در شبکه های اجتماعی دست به دست می شود که به دلیل صوت و تصویر واضح و یا هیچ نشانه ای از صحت این ادعا قابل تایید نیست. اما در یکی از عکس هایی که گفته می شود مربوط به دانشگاه تهران است، به وضوح مشاهده می شود که در این درگیری از گاز اشک آور استفاده شده است.
در گزارش ایسنا مشهدی آمده است که در پایان جلسات مربوط به دانشگاه فردوسی یک دانشجو بازداشت شده است اما تا زمان نگارش این گزارش هیچ خبر رسمی و غیر رسمی مبنی بر بازداشت دانشجویان سایر دانشگاه ها در رسانه ها منتشر نشده است.
ماجرای درگیری در شریف
در روز اول افتتاحیه دانشگاه ها، اتفاقات دانشگاه شریف بیشتر مورد توجه قرار گرفت، زیرا درگیری ها در آنجا بیشتر بود. بسیج دانشجویی و انجمن اسلامی دانشگاه شریف. آنها بیانیه هایی را منتشر کردند که بخش هایی از آن با یکدیگر همخوانی دارد و برخی از آن ها متفاوت، درباره اتفاقات عصر روز 11 اسفند در محوطه این دانشگاه.
انجمن اسلامی وی با بیان اینکه از ابتدا قرار بود تجمع بیصدا در مقابل سلف البرز در این دانشگاه برگزار شود، میگوید: تا ساعت 12 ظهر روز شنبه، جمع کثیری از دانشجویان سیاهپوش و عکس کشتهشدگان در محوطه مقابل سلف البرز تجمع کردند و جمعیت دقایقی سکوت کردند و سپس با روشن کردن شمع و شروع به عزاداری خود ادامه دادند.
اما پس از مدتی معاون فرهنگی دانشگاه در رفتاری بی سابقه ابتدا قرآن کریم را نواخت و سپس از بلندگوهای دانشگاه موسیقی غمگینی پخش کرد. اما دانشجویانی که در حین پخش موسیقی در گفتگو حضور داشتند از معاونت فرهنگی خواستند برای اطمینان از سکوت، موسیقی را خاموش کند.
اگرچه این درخواست از سوی معاونت فرهنگی پذیرفته شد، اما اندکی پس از پایان موسیقی و در اواسط اذان ظهر از بلندگوهای مسجد دانشگاه، بلندگوهای نزدیک محل نشیمن (که بر روی دیوار بیرونی ساختمان ابن سینا نصب شده بود) با صدای بلند شروع به پخش اذان کردند. این اقدام که بار دیگر سکوت تحصن کنندگان را شکست، با نارضایتی دانشجویان مواجه شد.
با شکسته شدن تحصن خاموش، دانشجویان نارضایتی خود را از درگیری اعلام کردند و تجمعی را در مقابل سلف در همان مکان آغاز کردند. مدتی پس از شروع جلسه، جمعیت به موازات ساختمان امور تغذیه به سمت جنوب دانشگاه حرکت کردند. پس از نزدیک شدن سردار به اما، دانش آموزان الزهرا و بسیج شریف به صورت سازماندهی شده در مقابل معترضان صف کشیده و شروع به مقابله با آنان کردند.
گردهمایی دانشجویان بسیجی در دانشگاه شریف
بسیج دانشجویی نیز در بیانیهای به شرح وقایع این روز پرداخت که در بخشی از آن آمده است: «عزاداران کاذب که سعی میکنند خود را به دانشگاه برسانند و با حضور دانشجویان انقلابی مواجه میشوند، تلاش میکنند تا به مقابله برخاسته و از جمعیت خود پیشی بگیرند که گاه به درگیری بین این دو گروه منجر میشود.
13:19 | توزیع جمعیت و حضور اساتید
گروهی از به اصطلاح عزاداران فحاشی که موفق به عبور از جاده اصلی نشدند، سعی می کنند از خیابان مجاور ساختمان مدیریت به ورودی دانشگاه برسند، اما با صف کشیدن دانشجویان انقلابی از عبور ممانعت می کنند. در همان زمان دکتر تجریشی، دکتر بهمن آبادی، دکتر ابوالحسنی، دکتر فردمنش و دکتر برخی از اساتید از جمله فخارزاده دقایقی را بین دو گروه به گفتگو با طرفین می گذرانند و سعی می کنند از درگیری جلوگیری کنند.
شعارهای عجیب ساعت 13:30
شعارهای جمعیت عزاداری ساختگی همچنان بلندتر و گستاخانه تر از قبل است و ما از سر دادن آن معاف هستیم. از سوی دیگر دانشجویان انقلابی شعارهای مذهبی از جمله شعارهای «حیدر، حیدر»، «الله اکبر»، «یا مرگ یا خامنه ای» و همچنین سرود «ای ایران، ای مرز پرغر» سر می دهند.
14:37 | رفتار غیر هنجاری
درگیری لفظی با شعارهای طرفین مدام ادامه دارد. در میان شعارها، عزاداران احتمالی از میان جمعیت به سمت بخش خواهران هجوم آورده و شعارهای توهین آمیز علیه حجاب و ارزش های اسلامی سر می دهند. دقایقی بعد معترضان با پرتاب سنگ و بطری به سوی دانشجویان انقلابی روزه دار به شعارهای بی شرمانه خود ادامه می دهند. با کمک نیروهای امنیتی دو چاقو از عزاداران احتمالی گرفته شد. در حالی که تعداد زیادی از دانشجویان انقلابی در این درگیری مجروح شده بودند، دو دانش آموز که با سنگ به سرشان اصابت کرده بودند به بیمارستان منتقل شدند.
15:30 | تبادل شعار واحد
تنش در حال کاهش است و دو گروه به شعار دادن بسنده می کنند. شعارهای معمولی توسط گروهی حدود 60 نفر سر داده می شود و جمعیتی حدود 170 نفر از فاصله کوتاهی تماشا می کنند. این جلسه حوالی ساعت 17 به پایان رسید.