انتخابتو؛ بیماری پارکینسون این یکی از شناخته شده ترین اختلالات عصبی است که میلیون ها نفر را در سراسر جهان تحت تاثیر قرار می دهد. این بیماری با تغییرات خفیف اما پیشرونده در مغز شروع می شود و به تدریج توانایی حرکت و هماهنگی بدن را مختل می کند. برای اکثر افراد، پارکینسون ممکن است به لرزش دست یا کندی حرکات محدود شود، اما حقیقت این است که علائم می تواند از مشکلات حرکتی تا اختلالات خواب، خلق و خو و حتی حافظه متغیر باشد.
شناخت بیماری پارکینسون، علل، علائم و درمان آن گام مهمی در درک بهتر این اختلال و درمان آن است. در واقع بیماری پارکینسون یک بیماری مغزی است که باعث ایجاد لرزش در اندام ها و سفتی در بدن و همچنین مشکل در راه رفتن، تعادل و هماهنگی حرکات می شود. علائم پارکینسون معمولاً به تدریج شروع می شود و با گذشت زمان بدتر می شود. فرد ممکن است علائم دیگری مانند تغییرات ذهنی و رفتاری، مشکلات خواب، افسردگی، مشکلات حافظه و خستگی را نیز تجربه کند.
اکثر تحقیقات تاکید می کنند که هیچ عاملی باعث بیماری پارکینسون نمی شود. این بیماری نتیجه تعامل پیچیده ژنتیک، محیط و فرآیندهای سلولی است که به تدریج عملکرد مغز را مختل می کند. انواع مختلفی از بیماری پارکینسون وجود دارد که هر کدام با علائم، علل و سن شروع متفاوت مشخص می شوند. شناخت این انواع از نظر تشخیص صحیح و انتخاب روش درمانی مناسب حائز اهمیت است.
به دلیل عدم وجود آزمایشات مشخص و قطعی، تشخیص بیماری پارکینسون عمدتاً بر اساس بررسی علائم بالینی و معاینه دقیق پزشکی است. متخصصان مغز و اعصاب با استفاده از شرح حال، سابقه پزشکی و معاینه فیزیکی، علائم حرکتی و غیرحرکتی را بررسی می کنند. اگرچه این بیماری در افراد مسن شایع تر است، اما می تواند جوانان را نیز درگیر کند. آگاهی از علائم پارکینسون و روش های درمانی می تواند به بهبود کیفیت زندگی بیماران کمک کند و نقش مهمی در به تاخیر انداختن پیشرفت بیماری داشته باشد.
اگرچه هیچ درمان قطعی برای بیماری پارکینسون وجود ندارد، اما با استفاده از دارو و فیزیوتراپی می توان علائم را کنترل کرد و پیشرفت بیماری را کاهش داد. شناخت این بیماری و علائم آن می تواند به تشخیص زودهنگام و بهبود کیفیت زندگی بیماران کمک کند.
سه علامت مهم و اصلی بیماری پارکینسون
احمد چیت ساز، عضو هیئت علمی دانشکده پزشکی اصفهان، متخصص مغز و اعصاب، اختلالات حرکتی و بیماری پارکینسون ایمنا با بیان اینکه بیماری پارکینسون یکی از بیماری های دژنراتیو و تحلیل برنده سیستم خارجی مغز است، به خبرنگار خود گفت: پارکینسون شایع ترین بیماری دژنراتیو مغزی پس از آلزایمر است. در واقع بیماری های دژنراتیو گروهی از بیماری ها هستند که در آن نورون ها و سلول های بخشی از مغز به تدریج تخریب می شوند و علائم مرتبط با آن را ایجاد می کنند. در بیماری پارکینسون، ماده ای در مغز میانی به نام ماده سیاه وجود دارد که حاوی سلول ها و نورون هایی است که ماده ای به نام دوپامین ترشح می کنند.
وی می افزاید: دوپامین به عنوان انتقال دهنده نورون ها عمل می کند و وظیفه تنظیم فعالیت های حرکتی بدن را بر عهده دارد. به دلایلی که در بیماری پارکینسون گفتم، این سلول ها دچار دگردیسی شده و تحلیل می روند، در نتیجه میزان ترشح دوپامین کاهش می یابد و در نتیجه این فرآیند با انتقال دهنده عصبی دیگری مانند استیل کولین اتفاق می افتد. به عبارت دیگر این اختلال و تعادل بین دوپامین و استیل کولین باعث اختلالات حرکتی در بیماران پارکینسونی می شود.
متخصص اختلالات حرکتی و پارکینسون با بیان اینکه سه علامت مهم و اصلی در بین علائم بیماری پارکینسون وجود دارد، بیان می کند: لرزش در هنگام استراحت در برخی بیماران، ضعف و کندی حرکات بدن در برخی افراد و سفتی عضلات که در برخی از بیماران مشاهده می شود. این سه علامت در ابتدای بیماری وجود دارد. متأسفانه، افرادی که بیماری پارکینسون آنها با حرکات آهسته شروع می شود، اغلب دیر تشخیص داده می شوند.
با این حال، بیمارانی که علائم بیماری پارکینسون خود را با لرزش بدن و عضله نشان می دهند، معمولاً زودتر تشخیص داده می شوند. چیزی که بیمار پارکینسونی را درمانده و درمانده می کند این است که حرکات کل بدن بیمار کند شده و دچار اختلالات حرکتی می شود. چیزی که بیمار پارکینسونی را ناتوان می کند این است که حرکات بدن او کند می شود و به طور کلی راه رفتن، ایستادن، مسواک زدن، غذا خوردن، صحبت کردن و تمام حرکات بدن بسیار آهسته و آهسته است. سفتی عضلانی نیز یکی از علائم بیماری پارکینسون در برخی افراد است و در حالی که بیمار معمولا با شکایت از درد گردن و شانه به پزشک ارتوپد مراجعه می کند و فکر می کند که آرتروز است، همین سفتی عضلانی در بیماری پارکینسون به این شکل خود را نشان می دهد.
علت اصلی بیماری پارکینسون ناشناخته است
چیت ساز با تاکید بر اینکه محدوده سنی که بیماری پارکینسون در آن بیشتر دیده می شود بین 45 تا 70 سالگی است، می گوید: این عارضه بیشتر در مردان دیده می شود و در تمام دنیا دیده می شود و از هر 100 نفر بالای 60 سال یک نفر به پارکینسون مبتلا می شود. آمار در ایران هم همین است. ناشناخته است، اما تعدادی از فرضیه ها می گویند که تعامل بین عوامل ژنتیکی و عوامل محیطی در پیدایش و تشدید این بیماری در انسان موثر است.
وی توضیح می دهد: به طور کلی آزمایش یا تصویربرداری تشخیصی برای تشخیص بیماری پارکینسون در انسان وجود ندارد و شرح حال دقیق و معاینه عصبی توسط متخصص مغز و اعصاب، بیماری پارکینسون را از سایر بیماری ها متمایز می کند. بیماران پارکینسون در زمینه های اجتماعی، حرفه ای و تحصیلی دچار معلولیت می شوند و این امر در مراحل پیشرفته زندگی شخصی و خانوادگی آنها را از جهات مختلف تحت تاثیر قرار می دهد و بیماری پارکینسون بر روحیه بیمار، خانواده و مراقبان وی تاثیر می گذارد.
متخصص اختلالات حرکتی و پارکینسون اظهار داشت: در صورت تشخیص بیماری پارکینسون، کیفیت زندگی بیمار طبق دستور پزشک تغییر می کند و روند درمان بیماران پارکینسونی شامل سه بخش دارودرمانی، درمان توانبخشی (کاردرمانی، حرکات اصلاحی، ورزش و فیزیوتراپی) و انجام مراحل درمان جراحی بر اساس تاریخچه مراحل درمان توسط پزشک است و مرحله درمان توسط پزشک انجام می شود. از بیماری
واضح است که یکی از شایع ترین بیماری های نورودژنراتیو بیماری پارکینسون است. در این بیماری عصبی فرد مبتلا به تدریج برخی از توانایی ها مانند توانایی های جسمی و ذهنی را از دست می دهد. به طور کلی، سیر بیماری پیشرونده است و این وضعیت اغلب با گذشت زمان حادتر می شود. به طور کلی می توان گفت که روند این بیماری اغلب کند بوده و چندین سال طول می کشد. در نهایت این بیماری باعث کاهش تدریجی عملکرد فرد می شود اما با درمان مناسب فرد می تواند زندگی عادی داشته باشد. علت سلول های معیوب به طور دقیق مشخص نشده است. با این حال، اکثر متخصصان در این زمینه تصور می کنند که این بیماری ممکن است به دلیل برخی عوامل ژنتیکی و محیطی ایجاد شود. در حال حاضر محققان در حال انجام مطالعاتی برای اثبات علمی علل احتمالی این بیماری مانند سموم خاص در محیط زندگی هستند.
این بیماری پس از بیماری آلزایمر در فهرست شایع ترین بیماری های تخریب کننده عصبی طبقه بندی می شود. اگر فرد به پزشک مراجعه نکند یا درمان را به درستی دریافت نکند، سرعت بیماری افزایش یافته و علائم افزایش می یابد. بنابراین تشخیص زودهنگام بیماری پارکینسون بسیار مهم است، زیرا با شروع درمان در مراحل اولیه می توان علائم بیماری را بهتر کنترل کرد و کیفیت زندگی بیمار را بهبود بخشید. علاوه بر این، آگاهی از بیماری های مشابهی که ممکن است علائم مشابهی داشته باشند، از جمله پارکینسونیسم ثانویه یا سایر اختلالات حرکتی، برای جلوگیری از تشخیص اشتباه مهم است. در نهایت، همکاری مداوم بیمار با پزشک خود و نظارت منظم بر علائم می تواند به مدیریت بهتر بیماری کمک کند.