انتخابتو، در سال های اخیر ویپ ها، غلاف ها و دیگر سیگارهای الکترونیکی با ظاهر مدرن، رنگ های متفاوت و سلیقه جذاب جای خود را در بین نوجوانان و جوانان باز کرده اند. در حالی که به طور غیر مستقیم ایمن است، بسیاری از کارشناسان سلامت معتقدند که می تواند اعتیاد به نیکوتین را آغاز کند و منجر به سایر رفتارهای خطرناک شود. بازرگانان نیز سعی دارند با استفاده از تبلیغات گسترده در فضای مجازی و ترویج سبک زندگی جذاب و متفاوت، مصرف این محصولات را به یک رفتار عادی و حتی نشانگر روز بودن تبدیل کنند.
در حالی که بسیاری از خانواده ها فکر می کنند که فقدان دود متراکم و بوی تند نشانه بی ضرر بودن این محصولات است، تحقیقات علمی نشان می دهد که بخار حاصل از سیگارهای الکترونیکی ممکن است حاوی نیکوتین، فلزات سنگین، ترکیبات شیمیایی سمی و مواد معطر مضر باشد. آنها موادی هستند که در صورت استنشاق مداوم، سلامت ریه ها، قلب و سیستم عصبی را تهدید می کنند و اثرات مخربی بر رشد مغز، حافظه، تمرکز و توانایی یادگیری دارند.
حتی نگرانکنندهتر این است که بازار این محصولات بیشتر از همیشه جوانان را هدف گرفته است. طراحی وسایلی مانند فلش مموری، بسته بندی پر زرق و برق، عرقیات میوه و تبلیغات گسترده در شبکه های اجتماعی، شناخت و کنترل مصرف آن را برای خانواده ها دشوار کرده است. این موضوع ضرورت افزایش آگاهی اجتماعی و تقویت سواد رسانه ای را بیش از گذشته آشکار می کند. زیرا بسیاری از جوانان تحت تاثیر تبلیغات، کنجکاوی یا فشار همسالان، بدون اینکه متوجه واقعیت این محصولات شوند، به مصرف روی می آورند.
کارشناسان حوزه پیشگیری از اعتیاد معتقدند مقابله با این تهدید نوظهور تنها با اقدامات قانونی امکان پذیر نخواهد بود، بلکه مشارکت همزمان خانواده ها، مدارس، رسانه ها، نهادهای فرهنگی و اجتماعی ضروری است. گفتوگوی صمیمانه والدین و فرزندان، نظارت بر فعالیتهای آنها در فضای مجازی، آموزش مهارت «نه گفتن» و افزایش آگاهی در مورد پیامدهای واقعی استفاده از سیگار الکترونیکی از مهمترین راهکارهایی است که میتواند مانع از گرفتار شدن جوانان در دام بازرگانانی شود که سلامت نسل آینده را به قیمت منافع اقتصادی خود هدف قرار میدهند.
ویپینگ و ویپینگ/یک تهدید خاموش برای سلامت نوجوانان
سردار عبدالوهاب حسنوند فرمانده انتظامی استان اصفهان وی در گفت و گو با خبرنگار ایمنا، با بیان اینکه با افزایش عرضه و تبلیغات گسترده سیگارهای الکترونیکی، سیگارهای الکترونیکی و کپسول ها در فضای مجازی و برخی مراکز عرضه، اظهار کرد: در حالی که برخی افراد با عناوینی مانند «کم خطر»، «بدون سیگار» یا «جایگزین سالم برای سیگار» این محصولات را تبلیغ می کنند، شواهد علمی نشان می دهد که مقدار قابل توجهی از این محصولات فلزی در هر سیگار حاوی مقادیر قابل توجهی از این محصولات است. ترکیبات شیمیایی سمی و مواد طعم دهنده. آسیب های جدی و گاه جبران ناپذیری به سلامت انسان به ویژه نوجوانان و جوانان وارد می کند.
وی افزود: نیکوتین موجود در سیگارهای الکترونیکی و کپسول ها به سرعت توسط ریه ها جذب می شود و به طور مستقیم بر سیستم عصبی مرکزی تأثیر می گذارد. این ماده باعث اعتیاد جدی، اختلال در تمرکز، کاهش توانایی یادگیری، افزایش اضطراب، تحریک پذیری، اختلالات خواب می شود و حتی ممکن است روند رشد مغز را در سنین بعدی تحت تاثیر قرار دهد. علاوه بر این، مطالعات پزشکی نشان داده است که مصرف این محصولات خطر ابتلا به بیماری های قلبی عروقی، آسیب ریه و التهاب مزمن مجاری تنفسی را افزایش می دهد.
فرمانده انتظامی استان اصفهان با اشاره به روش های جدید تجار برای جذب جوانان گفت: طراحی جذاب، رنگ های مختلف، طعم میوه ها و بسته بندی های پر زرق و برق بخشی از شگردهایی است که برای کاهش حساسیت خانواده ها و تشویق جوانان به مصرف این محصولات انجام می شود. در بسیاری از موارد، ویپینگ اولین قدم برای شروع استفاده از سایر مواد اعتیاد آور در نظر گرفته می شود.
سردار حسنوند در ادامه سخنان خود اینگونه بیان کرد: بخش قابل توجهی از تبلیغات این محصولات در شبکه های اجتماعی توسط افراد سودجو و بدون کنترل قانونی صورت می گیرد. این تبلیغات با ترویج یک سبک زندگی مهیج و مدرن، تلاش میکنند تا بخار را به رفتاری عادی یا حتی نشانهای از استقلال یا فعلی تبدیل کنند. رویکردی که سلامت نسل آینده را هدف قرار می دهد.
وی بر نقش خانواده ها در جلوگیری از گرایش کودکان به استفاده از این محصولات تاکید کرد و تاکید کرد: والدین باید نسبت به سیگارهای الکترونیکی و علائم استفاده از سیگار الکترونیکی حساس باشند. وجود وسایل کوچک مانند فلش مموری، شارژرهای مخصوص، اسانس های معطر، بوی شیرین غیرمعمول در مهد کودک، سرفه های مکرر، تنگی نفس، تغییرات رفتاری، افت تحصیلی یا انزوا ممکن است از علائم هشداردهنده باشد که نباید نادیده گرفته شود.
این مقام ارشد انتظامی افزود: مهمترین راهبرد پیشگیری، گفت و گوی صریح و مستمر بین والدین و فرزندان، افزایش سواد رسانه ای، افزایش آگاهی جوانان نسبت به پیامدهای واقعی مصرف سیگار الکترونیکی و نظارت بر فعالیت آنها در فضای مجازی است. خانواده ها باید بدانند که موثرترین و ارزان ترین راه برای مقابله با اعتیاد، پیشگیری است.
فرمانده انتظامی استان اصفهان با تاکید بر اینکه پلیس با هرگونه عرضه، توزیع و فروش غیرقانونی این محصولات به ویژه خردسالان برخورد خواهد کرد، گفت: مبارزه با تهدیدات نوظهور سلامت جامعه نیازمند مشارکت همه نهادهای مسئول، خانواده ها، آموزش و پرورش، رسانه ها و شهروندان است و هیچ نهادی به تنهایی نمی تواند از بروز این آسیب اجتماعی جلوگیری کند.
سردار حسنوند خاطرنشان کرد: آینده سالم جامعه در گرو سلامت جوانان و جوانان است. اجازه ندهیم تبلیغات گمراه کننده، کنجکاوی موقت و منفعت شخصی عده ای به سرمایه های انسانی کشور لطمه بزند. از شهروندان تقاضا می شود نسبت به تولید، توزیع یا فروش غیرمجاز سیگار الکترونیکی، سیگار الکترونیکی، کپسول و سایر فرآورده های دخانی غیرمجاز از طریق مرکز فوریت های پلیسی ۱۱۰ و یا مرکز خبری پلیس مبارزه با مواد مخدر استان اصفهان به شماره ۲۱۸۲۵۴۴۶-۰۳۱ به پلیس اطلاع دهند.