خطر مسمومیت غذایی در کودکان بیشتر است و ویتامین های جویدنی را می توان با شکر مخلوط کرد. بنابراین، آنها باید دور از دسترس نگهداری شوند.
به گزارش ایسنا و به نقل از ایندیپندنت، با وجود استفاده گسترده از مولتی ویتامین ها، شواهد علمی نشان می دهد که این مکمل ها تنها برای گروه های خاصی مفید هستند و نقش مهمی در پیشگیری از بیماری های مزمن یا افزایش طول عمر افراد سالم با رژیم غذایی متعادل ندارند.
مولتی ویتامین ها برای تکمیل رژیم غذایی و تامین ویتامین ها و مواد معدنی ضروری طراحی شده اند که ممکن است در مصرف روزانه از طریق غذا کافی نباشد. برخی از این محصولات حاوی مواد اضافی مانند پروبیوتیک ها یا آنتی اکسیدان ها هستند. اما اگر میوهها، سبزیجات، غلات کامل، محصولات لبنی و غذاهای غنیشده با منابع پروتئین و ویتامینها مانند گوشت، ماهی یا حبوبات مصرف میکنید، احتمالاً مواد مغذی مورد نیاز خود را از غذاها دریافت میکنید.
فقط برخی از افرادی که نیاز بیشتری به مواد مغذی دارند، مانند زنان باردار یا شیرده، یا افرادی که دریافت این مواد از طریق غذا دشوارتر است، مانند افراد مسن، گیاهخواران یا افراد مبتلا به بیماری های خاص که به دلیل محدودیت های غذایی، کاهش اشتها، مشکلات جویدن یا بلع یا تغییرات مولتی ویتام در جذب مواد مغذی مشکل دارند، نیاز به مصرف دارند.
مولتی ویتامین ها دقیقا چه کار می کنند؟
مولتی ویتامین ها مکمل های غذایی هستند که حاوی ترکیبی از ویتامین ها و مواد معدنی ضروری هستند. به عبارت دیگر، مواد مغذی که بدن نمی تواند به تنهایی تولید کند و باید از غذا (یا در مورد ویتامین D از غذا و نور خورشید) به دست آید. این مواد تنها در مقادیر کم مورد نیاز هستند و به همین دلیل به آنها “ریز مغذی ها” می گویند، اما نقش حیاتی در حفظ سلامت و سطح انرژی بدن دارند.
درک این نکته مهم است که مولتی ویتامین ها باید مکمل رژیم غذایی باشند نه جایگزین آن. غذاهای کامل ترکیب پیچیده ای از مواد مغذی و سایر ترکیبات مفید را ارائه می دهند که مکمل های غذایی نمی توانند به طور کامل از آنها تقلید کنند. بنابراین، یک رژیم غذایی متعادل پایه و اساس سلامت مطلوب باقی می ماند.
آیا مصرف مولتی ویتامین واقعا موثر است؟
پاسخ به این سوال بستگی به دلیل استفاده دارد. در ادامه این مقاله رایج ترین دلایل و اثربخشی مصرف مولتی ویتامین ها را مرور می کنیم:
– کمک به اصلاح کمبودهای تغذیه ای
برای مثال اگر آزمایش خون نشان دهد که ویتامین D یا آهن شما کم است، یا اگر رژیم غذایی دریافت برخی مواد مغذی را دشوار می کند، مکمل ها می توانند بسیار مفید باشند. البته بسته به شدت کمبود، پزشک ممکن است مصرف دوز بالایی از یک مکمل غذایی را توصیه کند، زیرا مولتی ویتامین ها اغلب برای رفع کمبود شدید کافی نیستند، اما اگر مصرف ناکافی مشکل باشد، ممکن است مولتی ویتامین ها راه مناسبی برای جبران این کمبود باشند.
– اهمیت آن در بارداری و شیردهی
بارداری دوره ای است که نیاز به مواد مغذی برای حمایت از سلامت مادر، جنین و جفت افزایش می یابد. در این دوره مواد مغذی خاصی مانند آهن، اسیدهای چرب امگا 3 (به ویژه DHA)، کلسیم، کولین، ید، منیزیم، ویتامین های B6، B12، D و روی اهمیت ویژه ای دارند. به همین دلیل به زنان باردار توصیه می شود در دوران بارداری و حداقل شش ماه پس از تولد یا تا زمانی که شیردهی ادامه دارد از مکمل های مخصوص استفاده کنند.
یکی از مهم ترین مواد مغذی در این دوران، اسید فولیک است که از نقص لوله عصبی جلوگیری می کند، اما نکته مهم این است که اسید فولیک در همان مراحل اولیه بارداری، گاهی قبل از اینکه فرد حتی متوجه بارداری خود شود، مورد نیاز است. بنابراین توصیه می شود هر خانمی که ممکن است باردار شود روزانه 400 میکروگرم اسید فولیک به صورت یک مکمل غذایی یا مولتی ویتامین مصرف کند.
– امکان افزایش سطح انرژی
یکی از دلایل رایج مصرف مولتی ویتامین افزایش انرژی است. اما آیا واقعا موثر است؟
بر اساس یک بررسی علمی در سال 2020، کمبود برخی ویتامین ها و مواد معدنی، از جمله آهن، ویتامین C، منیزیم، روی و ویتامین های B با احساس خستگی بیشتر مرتبط است. بنابراین اگر رژیم غذایی شما به اندازه کافی از این مواد را تامین نمی کند، مولتی ویتامین ممکن است به افزایش انرژی کمک کند، اما اگر رژیم غذایی شما نیازهای تغذیه ای شما را برآورده کند، بعید است که مولتی ویتامین تاثیر محسوسی بر سطح انرژی شما داشته باشد.
– سلامت پوست، مو و ناخن
ممکن است بعد از مصرف یک مولتی ویتامین معمولی بهبودهایی در سلامت مو، پوست و ناخن مشاهده کنید، اما معمولاً فقط در صورتی که قبلاً کمبود مواد مغذی ضروری مانند آهن یا روی داشته باشید. همچنین باید در نظر داشت که تغییرات در مو، پوست و ناخن ممکن است زمان ببرد و هفته ها یا حتی ماه ها طول بکشد.
– امکان بی اثر بودن در پیشگیری از بیماری های مزمن
طبق داده های قدیمی، یکی از دلایل اصلی مصرف مولتی ویتامین ها، تلاش برای پیشگیری از بیماری ها است. اما آیا موثر است؟ متأسفانه، بسیاری از مطالعات بزرگ نشان می دهد که پاسخ احتمالاً منفی است.
یک تجزیه و تحلیل در سال 2024 از نزدیک به 400000 بزرگسال آمریکایی سالم که به مدت بیش از 20 سال پیگیری شد، هیچ ارتباطی بین مصرف مولتی ویتامین و کاهش خطر مرگ پیدا نکرد. به طور مشابه، یک مطالعه در سال 2023 هیچ اثر محافظتی در برابر سرطان در افراد مسن نشان نداد و بررسی انجمن قلب آمریکا در سال 2018 هیچ فایدهای را در کاهش خطر یا پیامدهای بیماری قلبی گزارش نکرد.
برخی از مطالعات فواید کمی را در گروههای خاص نشان دادهاند، بهویژه آنهایی که کمبودهای تغذیهای دارند یا دسترسی محدود به رژیم غذایی متنوع دارند. با این حال، مطالعات در مقیاس بزرگ در جمعیت هایی که به طور کلی تغذیه خوبی دارند نشان داده است که مولتی ویتامین های روزانه محافظت خاصی در برابر بیماری های مزمن ایجاد نمی کنند.
چه کسانی ممکن است به مولتی ویتامین نیاز داشته باشند؟
زنان باردار
زنان شیرده
گیاهخواران و گیاهخواران
افراد مبتلا به اختلالات گوارشی مانند بیماری سلیاک یا بیماری کرون
افرادی که از داروهای خاصی استفاده می کنند (مانند مهارکننده های پمپ پروتون، متفورمین، استاتین ها، استروئیدها و دیورتیک ها)
افرادی که جراحی کاهش وزن انجام داده اند
افراد بالای 50 سال
افرادی که مصرف مواد غذایی محدود یا نامنظم دارند
افرادی که دچار سوء تغذیه تشخیص داده شده اند
در صورت شک، بهتر است در مورد نیاز به مصرف مولتی ویتامین با پزشک یا متخصص مراقبت های بهداشتی مشورت کنید.
ملاحظات پزشکی و نظارتی
مولتی ویتامین ها ممکن است با برخی داروها تداخل داشته باشند یا ممکن است برای افراد دارای شرایط خاص بی خطر نباشند. علاوه بر این، از آنجایی که سازمان غذا و داروی ایالات متحده (FDA) نیازی به آزمایش ایمنی و خلوص مکملها قبل از عرضه به بازار ندارد، انتخاب مارکها و مارکهای معتبری که از نظر خلوص و ایمنی توسط آژانسهای مستقل تایید شدهاند بسیار مهم است.