بعدی- اندرو راث، خبرنگار بین المللی گاردین
در حالی که دموکرات ها اوایل این هفته پس از شرکت در یک جلسه توجیهی محرمانه درباره ایران با وزیر امور خارجه مارکو روبیو، از جلسه خارج شدند، رهبران اپوزیسیون یک سری هشدارهای محتاطانه اما مبهم صادر کردند. هشدارها نشان می دهد که ایالات متحده ممکن است در آستانه بزرگترین مداخله نظامی خود از زمان جنگ عراق باشد.
اما این مواضع به معنای ترسیم خط قرمز مشخص و قطعی در برابر آغاز جنگ جدید در خاورمیانه نبود. در عوض، دموکرات ها انتقاد خود را بر تصمیم گیری مبهم پیرامون دونالد ترامپ متمرکز کردند و به ویژگی های شخصیتی غیرقابل پیش بینی او اشاره کردند. ویژگی هایی که مهمترین تصمیم سیاست خارجی او را در دوره دو دوره ریاست جمهوری اش رقم خواهد زد.
چاک شومر، رهبر اقلیت سنا و یکی از تاثیرگذارترین شخصیت های حزب دموکرات، پس از پایان جلسه توجیهی محرمانه گفت: این موضوع از اهمیت بالایی برخوردار است و دولت باید دلایل و استدلال های آن را به روشنی برای مردم آمریکا توضیح دهد. وی با اشاره به بلاتکلیفی در مورد اقدامات احتمالی واشنگتن تاکید کرد: اگر قصد اقدام علیه ایران را دارند باید آن را به صورت علنی و شفاف اعلام کنند. در عین حال، سایر نمایندگان دموکرات حاضر در این نشست ویژه توجیهی موسوم به «گروه هشت» نیز مواضع مشابهی اتخاذ کرده و نگرانی های مشابهی را در مورد روند تصمیم گیری و عدم شفافیت در این زمینه ابراز کردند.
عدم اطمینان، احتیاط و سایه جنگ؛ شکاف سیاسی آمریکا بر سر احتمال حمله نظامی به ایران
مواضع اتخاذ شده توسط دموکرات ها هیچ شباهتی به محکومیت های صریح و قاطع که معمولاً در آستانه جنگ بیان می شد نداشت. این همان واکنشی است که بسیاری از شهروندان آمریکایی منتظر آن بودند. در حالی که مقاصد نهایی دونالد ترامپ در مورد ایران نامشخص است، بسیج بزرگترین نیروی ضربتی ایالات متحده از سال 2003 این تصور را تقویت کرده است که واشنگتن ممکن است بار دیگر در آستانه یک درگیری نظامی جدید باشد.
در شرایطی که فضای حمایتی گسترده و فراگیر از جنگ وجود ندارد، مشابه اجماعهایی که پس از حملات 11 سپتامبر به وجود آمد، اما نوعی اجماع ضمنی یا حداقل پذیرش اولیه شکل میگیرد. این امر عمدتاً به دلیل نفوذ قابل توجه دونالد ترامپ بر پایگاه حمایتی خود و همچنین پراکندگی، اختلافات داخلی و عدم انسجام در میان دموکرات ها است. عوامل بازدارنده از تشکیل اپوزیسیون سیاسی متحد و فراگیر.
با این حال، نشانه هایی نیز از بروز واکنش های اعتراضی دیده می شود. پس از رایزنیها و بحثهای پرتنش داخلی، دموکراتها در مجلس نمایندگان اعلام کردند که قصد دارند هفته آینده رایگیری کنند تا ترامپ را ملزم به حضور در کنگره و توضیح رسمی برنامهها و اهداف خود برای ایران کند.
دموکرات ها بین هشدار و احتیاط قرار دارند. تلاش برای جلوگیری از قدرت جنگی ترامپ علیه ایران
برگزاری چنین کنوانسیونی به دموکرات ها این امکان را می دهد که به طور رسمی مواضع خود را در مورد حمایت یا مخالفت با اقدام نظامی (در صورت عدم مجوز کنگره) ثبت کنند. در این بیانیه آمده است: «با این حال، آغاز یک جنگ ارادهای در خاورمیانه بدون درک کامل تمام خطرات احتمالی برای نیروهای نظامی ما و بدون ارزیابی پیامدهای احتمالی تشدید تنش، بیملاحظه خواهد بود». او هشدار داد. ما تأکید می کنیم که هرگونه اقدام نظامی بدون مشورت و مجوز رسمی از کنگره، خلاف قانون اساسی است.»
در همین حال، دیلن ویلیامز، معاون امور دولت در مرکز سیاست بینالملل، گفت: “به نظر میرسد طی 48 ساعت گذشته تغییر محسوسی در مواضع رهبری حزب دموکرات و برخی از چهرههای جریان اصلی آن حزب رخ داده است. همانطور که مشخص شد این موضوع چقدر برای رایدهندگان دموکرات اهمیت دارد، این رهبران به طور آشکارتر در مورد ماهیت رای دهندگان دموکرات صحبت کردند.” چاک شومر نیز حمایت خود را از طرحی مشابه در سنا اعلام کرد. طرحی با هدف محدود کردن قدرت ترامپ. مجوز استفاده از نیروی نظامی علیه ایران.
اگرچه مواضع او تا اواخر سال 2003 کاملاً محکم نبود، اما دونالد ترامپ همیشه تأکید می کرد که در ابتدا مخالف جنگ عراق بود و این را بخشی از هویت سیاسی خود قرار داد. او در دوره اول ریاست جمهوری خود بارها اعلام کرد که پیروزی اش تا حدی ناشی از قولش برای پایان دادن به مداخلات نظامی آمریکا در خاورمیانه بوده است و تاکید کرد که «با شعار عقب نشینی از این جنگ های بی پایان و بی ثمر به قدرت رسیده است».
این روند در حالی ادامه یافت که ترامپ تیمی را تشکیل داد که برخی از اعضای آن آشکارا با گسترش مداخلات نظامی آمریکا در خاورمیانه مخالفت کردند. از جمله جی. با این حال، گزارش ها حاکی از آن است که در صورت شکست مذاکرات جاری، دولت ترامپ ممکن است به یک حمله نظامی بزرگ علیه ایران روی آورد.
بازگشت ادبیات تهدید؛ تلاش ترامپ برای بازسازی روایت بحران علیه ایران
دونالد ترامپ در سخنرانی سالانه خود در مورد وضعیت اتحادیه بار دیگر موضع دیرینه خود را تکرار کرد و اعلام کرد که ایران تحت هیچ شرایطی نباید به سلاح هسته ای دست یابد. این در حالی بود که قبلاً ادعا شده بود که عملیات موسوم به “چکش نیمه شب” در تابستان گذشته برنامه هسته ای ایران را “به طور کامل نابود کرد”.
ترامپ بعداً در سخنرانی خود موضع تندتری اتخاذ کرد و ایران را تهدیدی مستقیم و فوری برای امنیت ایالات متحده معرفی کرد. او هشدار داد: «آنها موشکهایی ساختهاند که میتوانند اروپا و پایگاههای نظامی ما در خارج را هدف قرار دهند و اکنون روی موشکهایی کار میکنند که به زودی میتوانند به آمریکا برسند». با این حال، دولت آمریکا هنوز هیچ مدرک ملموس و قابل ارائه ای برای تایید این ادعا منتشر نکرده است و همچنین جدول زمانی مشخصی برای دستیابی ایران به چنین قابلیتی ارائه نکرده است.
چنین ادبیات و استدلال شباهت قابل توجهی با رویکرد دولت جورج دبلیو بوش در سال 2002 دارد. زمانی که کاخ سفید به آرامی شروع به ایجاد زمینه های سیاسی و افکار عمومی برای حمله به عراق با استناد به تهدید سلاح های کشتار جمعی کرد. بحث هایی که بعدها به محور اصلی مشروعیت بخشی به جنگ تبدیل شد.
از سوی دیگر نزدیک ترین مشاوران دونالد ترامپ از جمله جی دی ونس، مارکو روبیو و استیو ویتکف واکنش منفی نشان دادند و این مقایسه ها را رد کردند. به دنبال حملات محدود سال گذشته علیه برنامه هسته ای ایران، جی دی ونس گفت که او این احساس را درک می کند که «بعد از 25 سال درگیری خارجی، بسیاری از آمریکایی ها خسته شده اند»، در حالی که اذعان داشت که عموم مردم آمریکا از درگیری های طولانی در خاورمیانه خسته شده اند.
وی با این حال بر تفاوت شرایط کنونی تاکید کرد و گفت: ما در آن زمان روسای جمهور بی کفایتی داشتیم اما اکنون رئیس جمهوری در قدرت است که به خوبی می داند چگونه به اهداف امنیت ملی آمریکا دست یابد. ونس با تکرار موضع ترامپ، روز پنجشنبه هشدار داد که ایران از خط قرمز حساس عبور کرده است و گفت: “مشکل بسیار ساده است… فکر می کنم اکثر آمریکایی ها به خوبی درک می کنند که ما نمی توانیم اجازه دهیم خطرناک ترین سیستم در جهان به سلاح هسته ای دست یابد.”