تاثیر استفاده از صفحه نمایش بر رشد مغز واقعیتی که ما هنوز از آن آگاه نیستیم

بعدی- در سال‌های اخیر، نگرانی‌ها در مورد تأثیر گوشی‌های هوشمند، تبلت‌ها و شبکه‌های اجتماعی بر رشد کودکان افزایش یافته است. پس علم در مورد این نگرانی چه می گوید؟

طبق گزارش انتخابتو به نقل از CNN اگر به دلیل قانع‌کننده‌ای برای محدود کردن زمانی که بچه‌ها با گوشی‌های هوشمند، تبلت‌ها یا سایر دستگاه‌های دیجیتال می‌گذرانند نیاز دارید، نتایج یک مطالعه علمی جدید ممکن است شما را دو بار فکر کنید. محققان می‌گویند بسیاری از اتفاقاتی که در دوران کودکی و نوجوانی برای مغز انسان می‌افتد، می‌تواند اثرات ماندگار و گاهی غیرقابل برگشتی بر جای بگذارد. تاثیراتی که می تواند شخصیت، توانایی ها و حتی محدودیت های فرد را در بزرگسالی شکل دهد.

این مقاله مروری تعدادی از مطالعات موجود را مرور کرد و به یک نتیجه مهم رسید: رشد مغز در سال‌های اول زندگی تحت تأثیر تجربیات حسی، فعالیت‌های بدنی، روابط اجتماعی، فرهنگ و محیط است و بسیاری از این تأثیرات را نمی‌توان به راحتی در آینده تغییر داد.

محققان اصطلاح جدیدی را برای توصیف این عوامل ایجاد کرده اند: “انتقاد”. دکتر D.، استاد برجسته روانپزشکی در دانشگاه ایالتی نیویورک و یکی از نویسندگان مقاله. به گفته جولیو لیسینیو، این اولین بار است که چنین مفهومی نامگذاری شده است.

او توضیح می دهد که مهمترین پیام این تحقیق این است که از بدو تولد تا حدود 25 سالگی پنجره ای حیاتی برای رشد و شکل گیری مغز است. آنچه در این دوره در مغز ثبت و تثبیت می شود، می تواند بر هویت و عملکرد فرد تا پایان عمر تأثیر بگذارد.

یک سوال مهم در عصر دیجیتال

این یافته ها به طور طبیعی یک سوال اساسی را ایجاد می کند: با توجه به اینکه کودکان و نوجوانان امروزی ساعات زیادی از روز را جلوی صفحه نمایش می گذرانند، این تجربه چه تاثیری بر رشد مغز آنها خواهد داشت؟

خود محققین نیز تاکید می کنند که این مقاله پاسخ قطعی به این سوال ارائه نمی دهد. درک کامل اثرات بلندمدت فناوری های دیجیتال بر مغز انسان احتمالاً نیازمند دهه ها تحقیق است. اما آنها معتقدند والدین برای تصمیم گیری در مورد عادات دیجیتالی فرزندانشان نباید منتظر نتایج نهایی این تحقیق باشند.

یکی از نگرانی های اصلی حرفه ای ها این است که محتوای دیجیتال بیش از حد محرک است. نمایشگرها نزدیک به چشم قرار می گیرند و با استفاده از رنگ های روشن، تصاویر سریع و تغییر صحنه های متوالی توجه کودکان را به خود جلب می کنند.

ملیسا گرینبرگ روانشناس بالینی که در این تحقیق شرکت نداشت، می گوید بسیاری از فعالیت های عادی زندگی پس از تجربه این سطح از تحریک ذهنی برای کودکان خسته کننده می شوند. به گفته وی، کودکانی که زمان زیادی را در مقابل صفحه نمایش می گذرانند، ممکن است به تدریج علاقه خود را به فعالیت هایی که نسل های قبلی سرگرم کننده و طبیعی می دانستند، از دست بدهند. فعالیت هایی مانند بازی رو در رو با دوستان، دوچرخه سواری، حضور در طبیعت یا گذراندن وقت در ساحل یا پارک.

از سوی دیگر، تحقیقات نشان داده است که این فعالیت های به ظاهر ساده نقش مهمی در رشد مهارت های اجتماعی، حرکتی و حسی کودکان دارند.

تعامل انسانی؛ نیازی که فناوری نمی تواند جایگزین آن شود

دکتر لیسینیو توصیه روشنی برای والدین دارد: کودکان باید زمان کمتری را در مقابل نمایشگرها بگذرانند و در عوض فرصت بیشتری برای تعامل چهره به چهره داشته باشند. این تعامل ممکن است شامل صحبت و بازی با والدین، گذراندن وقت با همسالان یا شرکت در فعالیت های گروهی باشد. به گفته محققان، مغز انسان برای رشد مطلوب نیاز به ارتباطات اجتماعی واقعی دارد. ارتباطی که فناوری هنوز به طور کامل بازآفرینی نکرده است.

استفاده بیش از حد از صفحه نمایش با مشکلات جسمی و همچنین عواقب روانی همراه است. لیسینیو می گوید که عدم تحرک ناشی از استفاده طولانی مدت از وسایل دیجیتال یکی از عوامل مهم در افزایش چاقی در کودکان است. او توضیح می دهد که کودکان نه تنها هنگام تماشای صفحه نمایش از لحاظ بدنی فعالیت کمتری دارند، بلکه اغلب همزمان غذا می خورند. عادتی که می تواند منجر به کالری بیشتر و افزایش وزن شود.

چرا سال های اول زندگی اینقدر مهم است؟

یکی از نکات مهمی که در این مقاله بر آن تاکید شده است این است که برخی از توانایی های مغز تنها در دوره های خاصی از رشد به شکل مطلوب شکل می گیرند. به عنوان مثال، بخش هایی از مغز که مسئول زبان و گفتار هستند در دوران کودکی بسیار انعطاف پذیرتر هستند. اگر این قسمت ها به اندازه کافی در سال های اول زندگی تحریک و فعال نشوند، رشد کامل آنها در بزرگسالی بسیار دشوارتر می شود.

به همین دلیل است که یادگیری زبان دوم در کودکی بسیار آسان تر از بزرگسالی است. بسیاری از بزرگسالان می توانند یک زبان جدید یاد بگیرند، اما اغلب دستیابی به تسلط و تسلط کودکان دشوارتر است.

محققان به مثال معروف دیگری اشاره می کنند: موتزارت. نبوغ موسیقایی این آهنگساز برجسته صرفاً حاصل تمرین زیاد یا دسترسی به آلات موسیقی نبود. او از دوران کودکی در معرض موسیقی قرار گرفت و مغزش در دوره حساسی برای پردازش و درک موسیقی شکل گرفت.

در این دیدگاه، دوران کودکی بهترین زمان برای آشنایی مردم با موسیقی، هنر، زبان های خارجی، ورزش و سایر مهارت های پیچیده است. تجربیاتی که می توانند پایه های عصبی لازم برای موفقیت بعدی را فراهم کنند.

آیا برای محدود کردن نمایشگرها دیر شده است؟

یکی از رایج ترین نگرانی های والدین این است که فرزندانشان به وسایل دیجیتال معتاد هستند و نمی توان آنها را از آنها گرفت. اما کارشناسان می گویند این ایده لزوما درست نیست.

گرینبرگ معتقد است که واکنش شدید کودکان به حذف صفحه نمایش نباید والدین را از اقدام منصرف کند. حتی اگر کودک با محدودیت دسترسی به تلفن همراه یا تبلت عصبانی شود، می تواند نشانه اتکای بیش از حد به این وسایل باشد. او تأکید می کند که چنین واکنش هایی لزوماً به معنای لجبازی یا نافرمانی کودک نیست. در بسیاری از موارد، کودکان به مواد محرک با ویژگی‌های اعتیادآور عادت کرده‌اند و طبیعی است که ترک آن‌ها دشوار است.

روانشناس همچنین والدین را تشویق می کند که خود را به خاطر تصمیمات گذشته سرزنش نکنند. به گفته وی، اکثر خانواده ها در زمانی برای فرزندان خود دستگاه های دیجیتال خریداری کردند که هنوز اطلاعات امروزی درباره پیامدهای احتمالی استفاده گسترده از این فناوری ها در دسترس نبود.

هشدارهای جدید درباره سلامت کودکان

این مقاله به تعداد فزاینده ای از تحقیقات علمی هشدار می دهد که در مورد استفاده بیش از حد از صفحه نمایش توسط کودکان هشدار می دهد. در ماه‌های اخیر، سازمان‌های بهداشت عمومی آمریکا اعلام کرده‌اند که کودکانی که زمان بیشتری را جلوی صفحه نمایش می‌گذرانند، بیشتر در معرض مشکلات جسمانی، اختلالات سلامت روان، مشکلات رفتاری، تنش‌های خانوادگی، کاهش عملکرد تحصیلی و مشکلات در روابط با همسالان هستند.

اگرچه این مطالعات هنوز در مورد تمام جنبه های تأثیرات فناوری به توافق نرسیده اند، بسیاری از کارشناسان در یک نکته موافق هستند: کودکان برای رشد سالم خود به تعادل بهتری بین زندگی دیجیتال و تجربیات دنیای واقعی نیاز دارند.

حذف فناوری از برنامه ریزی موثر نیست

کارشناسان تاکید می کنند که محدود کردن استفاده از صفحه نمایش باید با برنامه ریزی انجام شود. اگر کودکی سال‌ها بخش زیادی از وقت آزاد خود را صرف دستگاه‌های دیجیتال کرده باشد، احتمالاً هنوز مهارت سرگرم کردن خود را بدون فناوری به طور کامل نیاموخته است.

بنابراین توصیه می شود والدین قبل از اعمال محدودیت برنامه ریزی برای تغییر این مدت داشته باشند. فعالیت هایی مانند بازی های رومیزی، دوچرخه سواری، ورزش، شرکت در برنامه های داوطلبانه، اردوهای تابستانی، کلاس های هنری و موسیقی و حتی سفرهای خانوادگی می توانند گزینه های خوبی باشند.

علاوه بر این، حضور اعضای خانواده و دوستان و در صورت لزوم کمک گرفتن از متخصصان سلامت روان می تواند روند تغییر عادات دیجیتال را تسهیل کند.

کودکان رفتار را تقلید می کنند

در نتیجه، محققان دریافتند که کودکان تنها مصرف کنندگان فناوری نیستند. آنها همچنین به طور مداوم رفتار بزرگسالان را زیر نظر دارند. والدینی که ساعات طولانی را با تلفن همراه یا شبکه های اجتماعی سپری می کنند نمی توانند انتظار داشته باشند که فرزندانشان نگرش متفاوتی نسبت به فناوری داشته باشند.

پیام اصلی این تحقیق ساده اما مهم است: مغز انسان در سال های اول زندگی فوق العاده حساس است و تجربیات در این دوران می تواند اثرات ماندگاری از خود به جای بگذارد. در چنین حالتی، مهارت هایی مانند تفکر انتقادی، ارتباطات اجتماعی، خلاقیت، بازی، فعالیت بدنی و لذت بردن از زندگی خارج از فضای مجازی احتمالا دارایی های ارزشمندتری برای آینده کودکان خواهد بود.