تیم ملی ایران که مدت ها پیش تایید کرده بود به عنوان یکی از نمایندگان آسیا در جام جهانی 2026 حضور خواهد داشت، این روزها با مشکلات زیادی دست و پنجه نرم می کند که بیشتر آنها ناشی از اتفاقات سیاسی است. ایران در گروه G جام جهانی به مصاف تیم های نیوزلند، بلژیک و مصر می رود اما هنوز نمی داند با ترکیب کامل می تواند در آمریکا حضور پیدا کند یا خیر. این اتفاق مربوط به جنگ 40 روزه ای است که آمریکا میزبان جام جهانی مستقیماً علیه ایران شروع کرد و بعدها شایعاتی مبنی بر عدم صدور روادید به همه بازیکنان تیم ملی ایران برای حضور در جام جهانی مطرح شد. البته در سطحی بسیار بالاتر، این ویزا نبود که وارد بحث سیاستمداران و دولتمردان ایرانی شد، بلکه حضور آن در آمریکا یا تحریم جام جهانی بود. تا جایی که بودند و هستند کسانی که می گویند تیم ملی به خاطر حمله آمریکا به ایران نباید در جام جهانی شرکت کند.
حضور آن در آمریکا ظاهرا تایید شده است
با وجود اختلاف نظرها در این سطح، تصمیم فدراسیون فوتبال ایران و بخشی از بدنه سیاسی کشور به نفع حضور قطعی تیم ملی در جام جهانی به نظر می رسد. این را از تدارکات و تمرینات تیم ملی در این راستا می توان دید. هر چند مهدی تاج رئیس فدراسیون و امیرقلانوی سرمربی تیم ملی بارها به صراحت اعلام کرده اند که تصمیم نهایی حضور در جام جهانی آمریکاست.
اما از آنجایی که دولت دونالد ترامپ بارها تیم ملی و اعضای فدراسیون فوتبال ایران را زیر سوال برده است، بخش دیگری از ساختار سیاسی-اجتماعی ایران با وجود اختلالات متعدد و توهینهای احتمالی میزبان حاضر به پذیرش شرایطی نیست که همچنان ملزم به سفر به آمریکا باشد. بنابراین می توان احساس کرد که چرا ادبیات چند روزی مسئولان ورزشی – سیاسی ایران در مواجهه با میزبانی آمریکا تغییر کرده است. آنها حاضر نیستند شفاهی این واقعیت را بپذیرند که آمریکا میزبان جام جهانی است!
نام او را ذکر نکنید!
برای توضیح بیشتر این تاکتیک جدید کافی است به اظهارات اسماعیل بکایی سخنگوی وزارت امور خارجه بازگردیم که برای تماشای بازی درون گروهی تیم ملی از نزدیک به ورزشگاه تستگردی آمده بود. وی در پاسخ به این سوال که آیا تیم ملی به آمریکا می رود اظهار نظر عجیبی کرد و گفت که تیم ملی به جام جهانی می رود نه آمریکا. او گفت: «ما هر کاری که بتوانیم انجام می دهیم. تیم ملی فوتبال ما به آمریکا نمی رود، برای حضور در جام جهانی به آنجا می رویم. بنابراین وظیفه فیفا این است که تمامی امکانات و شرایط لازم را فراهم کند. طبق مقررات فیفا، دولت های میزبان تعهد بسیار روشنی برای ارائه تسهیلات لازم و اعطای ویزاهای لازم بدون توجه به ملاحظات و اهداف سیاسی دارند. امیدواریم فیفا اقدامات لازم را برای حفظ آبروی خود انجام دهد. برخی از اتفاقاتی که در این چند روز رخ داد به نفع فیفا نبود. ما ایمان کامل داریم که اقدامات لازم را برای جلوگیری از تکرار این اشتباهات انجام خواهند داد. وزارت امور خارجه از تمام امکانات خود برای تسهیل این کار استفاده می کند:
جالب اینجاست که سخنگوی وزارت خارجه تلاش صریحی برای اینکه آمریکا را خانه تیم ملی ایران بداند، نداشته است. البته عباس عراقچی وزیر امور خارجه پیش از اظهارات رئیس مجلس گفت: تا جایی که وی اطلاع دارد مسابقات تیم ملی در مکزیک برگزار می شود و تیم ملی به آمریکا نمی رود.
به جز مقامات سیاسی، مهدی تاج رئیس فدراسیون فوتبال ایران که همچنان به دلیل رفتار دولت های آمریکا و کانادا در زمینه صدور ویزا مورد انتقاد است، آمریکا را کنار گذاشته و از فیفا به عنوان میزبان جام جهانی یاد می کند. وی در خصوص اینکه آیا تیم ملی به آمریکا می رود، گفت: ما کاری به آمریکا نداریم. ما برای جام جهانی انتخاب شده ایم و میزبان ما فیفا است نه آقای ترامپ و آمریکا.
کاش می توانستی مدیریت کنی
مشخص نیست که آیا می توان در مورد اینکه آیا آمریکا مشکلات تیم ملی را برای یک سفر آرام به جام جهانی حل کرده است یا خیر صحبت کرد. با این حال به نظر می رسید بهترین راه برای رفع فشار روحی روی تیم ملی مدیریت صحیح چنین مواردی است. می شد از همین مراسم قرعه کشی جام جهانی از «عشق سفر» به آمریکا کم کرد تا ماجرای سخت گیری آمریکا در صدور ویزا اینقدر حساس نباشد. حتی امکان تسهیل ورود تیم ملی به آمریکا از طریق دیپلماسی از طریق سایر کشورهایی که روابط قوی تری با کشور میزبان جام جهانی داشتند، وجود داشت. حتی «بلوف» دوستی با جانی اینفانتینو هم می شد کمتر پخش شود و مشکلات تیم ملی واقع بینانه تر حل شود. هر یک از این تاکتیک ها مناسب تر از تاکتیک «ذکر نام» به نظر می رسید.