بهمن اکبری در اعتماد نوشت: اظهارات صریح و دلسوزانه رئیس نظام پزشکی، نخبگان و مردم باهوش مبنی بر لزوم اجرای امور کشور و ورود به عرصه اصلاحات بی شک حکایت از اراده جدی برای عبور از شرایط کنونی دارد. وی تاکید کرد که «این فضا و آن فضا» پاسخی است به خواسته دیرینه مردمی که می خواهند بدون بوروکراسی فرسوده و مقاومت داخلی مؤثر باشند.
اما تجربه تاریخی و واقعیتهای دولتهای گذشته نشان داده است که دعوتهای بدون پشتوانه ساختاری به دلیل مقاومت بوروکراسی ناکارآمد، حسادتهای داخلی و نبود سازوکار شفاف برای ورود نخبگان به سرعت به حاشیه میرود. لذا در راستای اجرای عملی شعار «این منطقه و این حوزه» و جلوگیری از هدر رفت سرمایه های اجتماعی، پیشنهادات ذیل به جناب آقای رئیس جمهور و اعضای هیئت دولت ارائه می گردد.
1. ایجاد دبیرخانه عمومی امور اصلاحات در نهاد ریاست جمهوری: به منظور شکستن انحصار قوه مجریه در حوزه تحلیل، تصمیم گیری و اجرا، تشکیل دبیرخانه مستقل و بین وزارتی زیر نظر معاونت اول ریاست جمهوری توصیه می شود. ترکیب اعضای این دبیرخانه باید از نخبگان غیردولتی (استادان دانشگاه، مدیران مجرب غیردولتی، نخبگان جوان و کارآفرینان موفق) انتخاب شود. وظایف این دبیرخانه باید به شرح زیر باشد: دریافت مستقیم برنامه های عملیاتی از مردم و نخبگان، ارزیابی سریع و کارشناسی طرح ها، ابلاغ رسمی طرح های مصوب به دستگاه های اجرایی با مهلت معین، انتشار عمومی گزارش عملکرد دستگاه ها در خصوص طرح های مردمی.
2. راهاندازی سیستم ملی «پیشگام» برای تبدیل ایدهها به عمل: طراحی و پیادهسازی یک سامانه جامع برای روشنسازی نحوه ورود نخبگان به عرصه عمل. ویژگی های این سامانه: ثبت رسمی ایده ها و طرح های حل مسئله در مناطق اولویت دار کشور، ارزیابی کارشناسان توسط نخبگان همان منطقه، اعطای بودجه، مجوز و اختیار اجرا به تیم های منتخب حتی اگر خارج از ارگان دولتی باشند. ایجاد پنجره واحد اداری برای جلوگیری از گم شدن مدیران در بوروکراسی.
3. ایجاد قرارگاه های عملیاتی مشکل محور با فرماندهی نخبگان برون سازمانی: با توجه به کندی، ریسک گریزی و ناکارآمدی برخی از بخش های دستگاه های اجرایی، ایجاد قرارگاه هایی با فرماندهی مدیران جامعه مدنی در موضوعات راهبردی و اساسی (از قبیل انرژی، آب، حمل و نقل، اشتغال و آموزش های مهارتی) توصیه می شود. این اردوگاه ها با ترکیبی از نخبگان بیرونی و مدیران میانی دولت به صورت زیرکانه فعالیت می کنند و موظفند گزارش پیشرفت ماهانه خود را به رئیس جمهور ارائه کنند.
4. الزام موسسات به پاسخگویی عمومی در قبال ایده های مردم: ایجاد بانک ایده های اجرایی و الزام معاونان و مدیران کل موسسات به ارائه پاسخ های منطقی در مورد چرایی پذیرش یا رد ایده ها. افشای این پاسخ ها برای مردم در داخل سیستم مورد نظر، شفافیت ایجاد می کند، زمینه دفاع از برنامه های برتر را در ملاء عام فراهم می کند و از حذف بی سر و صدا افکار توسط مدیران ناکارآمد یا حسود جلوگیری می کند.
5. تفویض اختیار به کارگیری نخبگان بومی به استانداران: تمرکز اداری یکی از موانع اصلی ورود نخبگان استانی به عرصه اصلاحات است. پیشنهاد میشود استانداران موظف به تشکیل «هیئت مشورتی نخبگان محلی» و اختیار تخصیص بخشی از بودجه استانی به طرحهای پیشنهادی این هیئت باشند. این اقدام ضمن توزیع عادلانه فرصت ها، حس تعلق و مسئولیت را در میان نخبگان در سراسر کشور تقویت می کند.
6. طراحی نظام شناسایی ملی برای مشارکت کنندگان در فعالیت های اصلاحی: به منظور نهادینه سازی فرهنگ مشارکت و خنثی سازی فضای حسد و انکار، باید به کسانی که طرح های عمومی را با موفقیت اجرا می کنند، «نشان خدمات داوطلبانه ملی» اعطا شود. این افراد در رسانه ملی به عنوان الگوهای کارآمدی تبلیغ می شوند و باید از ظرفیت های آنها در ساختارهای مشورتی استفاده شود.
در نهایت، اگر دعوت رئیس جمهور با ایجاد «ساختار موازی توانمند، شفاف و پاسخگو» همراه نباشد، در بوروکراسی فرسوده موجود و مقاومت داخلی مصرف می شود. پیشنهادات فوق در واقع حلقه واسط بین اراده اصلاحی آقای رئیس جمهور و سرمایه انسانی این منطقه است. امید است با عزم و اراده دولت چهاردهم و شخص رئیس جمهور شعار «این حوزه، این حوزه» از یک عبارت انگیزشی به یک رویه عملیاتی در نظام اجرایی کشور تبدیل شود.