بعدی- افشاگری مدیر سابق شرکت بازرگانی نفت مبنی بر عدم بازگرداندن 11 میلیارد دلار از پول نفت ایران توسط شبکه متولی تا بهمن 1402، بار دیگر توجه را به نظام دور زدن تحریم ها جلب کرد.
بر اساس گزارش فردا، علی اکبر پورابراهیم، مدیرعامل اسبق شرکت بازرگانی نفت ایران در گفت و گو با ایلنا، با اشاره به اینکه مشخص شد 11 میلیارد دلار پول حاصل از فروش نفت از بهمن 1402 تاکنون به کشور بازنگشته است، گفت: هیئت امنا در واقع واسطه هایی هستند که درآمد حاصل از صادرات و فروش غیررسمی نفت را به دلیل تحریم های سنگین بانکی علیه ایران به سایر کشورها (عمدتا چین) به کشور منتقل می کنند.
تقسیم امانت
این مدیر سابق وزارت نفت می گوید در حال حاضر سه گروه اعتماد وجود دارد. متولیانی که خریدار نفت هستند و پول را به کشور پس نمی دهند، کسانی که پول را می گیرند و به حساب های دیگر واریز می کنند و شاید در این حساب ها سوءاستفاده هایی شده است. به گفته پورابراهیم، تراست هایی که پول نفت را پس نمی دهند بیشتر از دسته دوم هستند. دسته سوم تراست هایی هستند که به «خواندن خالی» می پردازند. یعنی به دروغ می گویند پول نفت جمع آوری و جابجا شد اما پول جمع نشد. در این فرآیند خریدار نفت با هیئت امنای بانک قرارداد محرمانه ای می بندد و خریدار نفت از هیئت امنای بانک می خواهد که تاییدیه جعلی حواله پول را ارائه کند اما پس از 1 تا 2 ماه پول نفت را به هیات امنای بانک تحویل می دهد و پس از این تاخیر در تحویل پول نفت، درصدی از سود بین طرفین تقسیم می شود.
جاده پر پیچ و خم دولت 13
در این مصاحبه در صورت صحت دو نکته قابل تامل است. پورابراهیم می گوید اولین نکته این است که در دولت حسن روحانی، تراست ها توسط وزارت نفت ایجاد شده و زیر نظر این وزارتخانه است. اما در دولت سیزدهم «وزارت نفت را مجبور به بستن این تراست ها کردند و تراست های بانکی را تأسیس کردند و اعلام شد که از این پس وزارت نفت باید از این حساب ها پول نفت دریافت کند». این تراست ها زیر نظر بانک های تجاری کشور بود که زیر نظر بانک مرکزی فعالیت می کردند. هیأت امنایی که ضمانت لازم را دریافت نکرده و بر حسب نیاز به تعهدات خود عمل نمی کنند.
نکته دوم این است که نمی دانیم روشی که در دولت سیزدهم ایجاد شد در دولت مسعود مزیکیان ادامه یافت یا تغییر کرد. بر اساس آماری که در حال حاضر از سوی مقامات رسمی اعلام می شود، در دولت چهاردهم حداقل 8 میلیارد دلار از پول نفت به کشور بازنگشته است. توجه به این نکته حائز اهمیت است که به دلیل تحریم های بانکی ایران، مناطق مختلف صادراتی با مشکل عدم بازگشت پول به کشور مواجه هستند و ارقام و ارقام مختلفی در این باره مطرح شده است. دلیل اصلی این وضعیت که کارشناسان اقتصادی بارها در مصاحبه های خود به آن اشاره کرده اند، فساد ناشی از مکانیزم های دور زدن تحریم ها است. اسامی فرزندان و افراد تحت تکفل مسئولان فعلی و سابق کشور نیز در میان اهالی این شبکه به چشم می خورد. همچنین قابل ذکر است که برخی آمارها و اظهارات نشان می دهد که بخشی از عدم بازگشت ارز به کشور به دوره روحانی بازمی گردد.
کارشناسان اقتصادی می گویند کمبود ارز کشور یکی از چندین دلیل کاهش ارزش پول ملی است که هر روز به بحران اقتصادی دامن می زند. اخیراً، مهدی خوراتیان، تحلیلگر سیاست خارجی، از اصطلاح «عملیات پیجر لبنان» برای مقایسه آنچه که متولیان امر در ایران انجام دادند، استفاده کرد. عملیاتی که توسط سرویس اطلاعات خارجی اسرائیل (موساد) طراحی و سال گذشته انجام شد. با توجه به آنچه اعتمادها در ایران ایجاد کرده اند، این سوال مطرح می شود که آیا اکنون با نفوذ خارجی و اقدامات سرویس های اطلاعاتی بیگانه مواجه هستیم یا این فقط فساد یک میلیارد دلاری است؟