بعدی- در میان اخبار دیپلماتیکی که آخر هفته گذشته منتشر شد، خبر ورود هیات قطری به تهران و دیدار آن با وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی با سایر اخبار متفاوت بود. البته این خبر رسمی طرف دیگری هم داشت، چون مشخص نبود کدام مقام قطری به ایران رفته است و علی هاشم، خبرنگار الجزیره مدعی شد: یک شخصیت بسیار برجسته منطقه ای بی سر و صدا از تهران بازدید کرد تا شکاف هایی را که بسیاری می گویند دیگر نمی توان آنها را باز کرد، ببندد.
بر اساس گزارش فردا، موضع قطر در شرایط بحرانی ایران و آمریکا تا حدودی با دیگر کشورهای عربی جنوب خلیج فارس متفاوت است. قطر یکی از کشورهایی است که در این منطقه روابط خوبی با تهران دارد و همچنین از متحدان غیرناتوی آمریکا، محل مرکز فرماندهی سنتکام در منطقه و بزرگترین پایگاه هوایی آمریکا (پایگاه العدید) است.
اهمیت ورود به دوحه
سفر هیئت قطری به تهران توجه ها را به خود جلب کرد زیرا قطر یکی از متحدان منطقه ای آمریکا بود که در جنگ 40 روزه مورد حمله موشکی و پهپادی قرار گرفت. پیش از تایید سفر این هیات توسط سخنگوی وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی ایران، رویترز به نقل از یک منبع آگاه از سفر این هیات خبر داد. ما با هماهنگی آمریکا به تهران آمدیم تا به توافقی برای پایان دادن به جنگ با ایران و حل مسائل باقی مانده کمک کنیم.»
روزنامه تایمز اسرائیل درباره اهمیت سفر این هیئت دیپلماتیک نوشت: دوحه که میانجی در جنگ غزه و سایر مناطق تنش بینالمللی بوده است، پس از حمله موشکها و پهپادهای ایرانی در آخرین درگیری، تاکنون از ایفای نقش میانجی در جنگ ایران فاصله گرفته است.
در بخش دیگری از این گزارش آمده است: در حالی که پاکستان از ابتدای مناقشه به عنوان میانجی رسمی عمل کرده است، تعامل مجدد قطر نشان دهنده نقش دیرینه این کشور به عنوان متحد ایالات متحده در منطقه و یک کانال ارتباطی قابل اعتماد بین واشنگتن و تهران است.
یک منبع ایرانی نیز در گفت و گو با الجزیره چنین گفت: “حمایت قطر از میانجی پاکستان، ژنرال عاصم منیر، حیاتی و ضروری است.” منبع مشابهی نیز در نشستی دیگر موارد پاسخ ایران به پیشنهادهای آمریکا را برشمرد و تاکید کرد: «قطر نقش کلیدی در آمادهسازی توافق داشت و بین میانجیها و واشنگتن ارتباط برقرار بود». امیر قطر نیز روز شنبه تلفنی با ترامپ گفتگو کرد.
بحران قطر
چند روز پیش نیویورک تایمز در گزارشی اشاره کرد که جنگ با ایران اقتصاد قطر را فلج کرده است. از برخی جهات می توان گفت که شرایط حاکم بر منطقه به ویژه وضعیت خلیج فارس تأثیر ویژه ای بر اقتصاد قطر دارد. اگرچه قطر به صورت کمی و بر اساس آمارهای غیررسمی کمتر از امارات، بحرین، کویت و عربستان سعودی مورد حمله قرار میگیرد، اما یکی از این حملات آسیب زیادی به قطب گاز این کشور وارد کرد. بر اساس آمارهای فعلی، رشد اقتصادی قطر که در ابتدای سال 2026 حدود 6.4 درصد برآورد می شد، اکنون به منفی 17.4 درصد کاهش یافته است. منابع مختلف می گویند که قطر در حال حاضر با حداقل 3 مشکل عمده روبرو است:
1. کاهش ظرفیت تولید LNG: عمده ترین محصول صادراتی قطر گاز مایع است. بر اساس آمار اعلام شده از سوی مدیرعامل شرکت انرژی قطر، 17 درصد از ظرفیت تولید LNG قطر در نتیجه حملات ایران به تاسیسات گازی راس لافان در اسفندماه از بین رفته است. خساراتی که باعث شد تقریباً 12.8 میلیون تن LNG در طول دوره تعمیر 3 تا 5 ساله غیرقابل دسترسی باشد. این اختلالات باعث می شود قطر 20 میلیارد دلار از درآمد خود را از دست بدهد. پس از حمله به این تاسیسات، دوحه تعدادی دیپلمات ایرانی را از خاک خود اخراج کرد و آنها را نامطلوب اعلام کرد.
2. قطع جریان صادرات گاز: تنگه هرمز تنها مسیر صادرات گاز طبیعی قطر است. این کشور با 84.7 میلیون تن صادرات LNG در سال 2025 در رتبه دوم بازار قرار گرفت. بر خلاف عربستان و امارات، قطر خط لوله صادراتی ندارد و مسیر صادرات آن کاملا به تنگه هرمز بستگی دارد. طی 80 روزی که تنگه هرمز بسته شد، خبرهایی منتشر شد مبنی بر اینکه تنها دو کشتی در اردیبهشت و یک کشتی در خرداد از این آبراه عبور کرده اند. اگرچه قطر با استفاده از درآمد حاصل از فروش و حمل و نقل گاز سعی در توسعه سایر مناطق اقتصادی دارد، صادرات LNG همچنان به عنوان منبع اصلی درآمد تلقی می شود. قطر نیز مانند امارات در حوزه گردشگری متحمل ضرر شد.
3. واردات مواد غذایی و کالا: قطر به دلیل موقعیت جغرافیایی خود محدودیت هایی برای عرضه کالا دارد. بنادر امارات متحده عربی، بحرین، عربستان سعودی و مرز زمینی قطر و عربستان، مسیر اصلی واردات عمده مواد غذایی، مصالح ساختمانی و کالاهای ضروری را تشکیل می دهند. طبیعتا بنادر و حمل و نقل دریایی نقش اصلی را در تامین کالا دارند. در جریان مناقشات جدی کشورهای عربی در جنوب خلیج فارس به دنبال وقایع پس از بهار عربی و رقابت های منطقه ای (2017-2018)، قطر با بستن حریم هوایی، بنادر و مرز زمینی خود با عربستان سعودی محاصره شد. محاصره با کمک ایران و ترکیه شکسته شد. اختلال در مسیر دریایی در تنگه هرمز، قطر را به شدت تحت تاثیر قرار می دهد.