انتخابتو، چاقی و بیماری های کبدی در کودکان امروزه به یکی از بزرگترین مشکلات سلامت جامعه تبدیل شده است و سبک زندگی مدرن، دسترسی آسان به غذاهای صنعتی و مصرف مداوم شیرینی ها و نوشیدنی های شیرین باعث شده است که بسیاری از کودکان در سنین پایین با مشکل وزن و کبد چرب مواجه شوند. این نه تنها سلامت جسمانی آنها را تهدید می کند، بلکه بر کیفیت زندگی و توانایی های روزانه آنها نیز تأثیر می گذارد.
یکی از دلایل اصلی شیوع کبد چرب در کودکان وجود فروکتوز بالا در محصولات شیرین صنعتی است. در بسیاری از کیک ها، بیسکویت ها و نوشیدنی های بسته بندی شده به جای شکر معمولی که سرشار از فروکتوز است از شربت ذرت استفاده می شود و این قند سریع جذب شده مستقیما وارد کبد شده و در صورت مصرف زیاد به چربی تبدیل می شود و باعث بیماری کبد چرب غیر الکلی می شود.
مشکل فقط به غذاهای صنعتی محدود نمی شود، حتی آب میوه های طبیعی نیز در صورت مصرف زیاد می توانند فشار زیادی به کبد وارد کنند و کمبود فیبر در آب میوه باعث می شود قند موجود در آب میوه به سرعت جذب شود و کبد مجبور شود قسمت زیادی از آن را به چربی تبدیل کند. از سوی دیگر، مصرف کامل میوه با فیبر طبیعی، جذب قند را کاهش می دهد و فشار کمتری به کبد وارد می کند، بنابراین یک راه ساده و موثر برای محافظت از سلامت کودکان است.
تاثیر مستقیم چاقی و کبد چرب در کودکان بر کیفیت زندگی / چرا نباید زیاد کیک و بیسکویت بخورند؟
زهرا محدی نیا، پزشک و دستیار متخصص طب پیشگیری و اجتماعی، دانشگاه تهران وی در گفت و گو با خبرنگار ایمنا با بیان اینکه چاقی و کبد چرب در کودکان یکی از مهم ترین معضلات بهداشتی امروزی است که تاثیر مستقیمی بر کیفیت زندگی و سلامت طولانی مدت دارد، گفت: وی بیان کرد: مصرف زیاد کیک های صنعتی، شکلات، بیسکویت و نوشابه های شیرین نه تنها وزن کودک را افزایش می دهد بلکه سلامت کبد را نیز تهدید می کند.
وی با بیان اینکه در بسیاری از این فرآورده ها از شربت ذرت با فروکتوز بالا به جای شکر معمولی استفاده می شود، افزود: فروکتوز مستقیما وارد کبد شده و در صورت مصرف بیش از حد به چربی تبدیل می شود و حتی در کودکان می تواند باعث کبد چرب غیر الکلی شود.
افزایش درجه کبد چرب در بزرگسالان با مصرف فروکتوز بالا / خطر ابتلا به کبد چرب در کودکان مصرف کننده آب میوه طبیعی به دلیل کمبود فیبر و فروکتوز بالا
پزشک و دستیار متخصص پیشگیری و پزشکی اجتماعی دانشگاه تهران با بیان اینکه مصرف بالای فروکتوز در بزرگسالان باعث تشدید کبد چرب از درجه یک به درجات پیشرفته تر می شود، اظهار داشت: حتی آب میوه های طبیعی که مصرف آن از نظر بسیاری از والدین بی خطر است، به دلیل وجود فروکتوز زیاد و کمبود فیبر، می تواند به کبد فشار زیادی وارد کند و کبد را چرب کند.
وی با بیان اینکه مصرف میوه کامل به جای آب میوه راه ساده و موثری برای کاهش این خطر است، زیرا فیبر موجود در میوه جذب قند را کند می کند و فشار کمتری به کبد وارد می کند، گفت: به طور کلی بهتر است مصرف غذاهای صنعتی و کیک ها چه خانگی و چه کارخانه ای را به حداقل برسانیم و آن ها را با غذاهای ساده و سالم جایگزین کنیم.
نقش موثر سبک زندگی در چاقی کودکان / عوامل ایجاد چاقی در کودکان چیست و این وضعیت چه خاطراتی را به همراه دارد؟
وی افزود: سبک زندگی و همچنین سوءتغذیه نقش مهمی در چاقی کودکان دارد و افزایش زمان صرف شده با تلفن همراه، تلویزیون و سایر نمایشگرها، کاهش زمان خواب و برهم زدن الگوی خواب ممکن است خطر چاقی را در کودکان افزایش دهد.
این پزشک و دستیار متخصص پیشگیری و پزشکی اجتماعی دانشگاه تهران افزود: چاقی کودکان با عوارضی مانند بیماری های قلبی عروقی، دیابت، فشار خون بالا و حتی برخی سرطان ها همراه است، ضمن اینکه داشتن فعالیت بدنی کافی و رفع عوامل ناسالم نقش بسیار مهمی در پیشگیری و کنترل چاقی دارد و سلامت جسمی و روانی کودک را تقویت می کند.
محدود کردن مصرف غذاهای صنعتی و استفاده از میوه های کامل در رژیم غذایی / لزوم ایجاد عادات سالم برای پیشگیری از چاقی و حفظ سلامت و عملکرد صحیح کبد
محدی نیا با بیان اینکه والدین و مراقبان باید مراقب باشند، مصرف مواد غذایی صنعتی را محدود کنند، کیک ها و غذاهای شیرین را به حداقل برسانند، میوه های کامل و غذاهای خانگی را جایگزین کنند، گفت: ایجاد عادات سالم مانند فعالیت بدنی منظم، کاهش زمان نمایش و رعایت الگوی خواب مناسب نه تنها از چاقی پیشگیری می کند، بلکه سلامت و عملکرد صحیح کبد را تضمین می کند.
وی ادامه داد: توجه به این نکات ساده اما موثر می تواند کودکان را از مضرات تغذیه نادرست و سبک زندگی غلط دور نگه دارد و آنها را به سمت زندگی سالم و آینده ای پر انرژی سوق دهد.
علاوه بر تغذیه، سبک زندگی نیز نقش مهمی در سلامت کودک دارد و افزایش زمان استفاده از تلفن همراه، تلویزیون و سایر صفحه نمایش ها، کاهش ساعات خواب و کم تحرکی می تواند خطر چاقی و مشکلات متابولیک را افزایش دهد. کودکی که نمی تواند به اندازه کافی حرکت کند و زمان زیادی را جلوی صفحه نمایش می گذراند، نه تنها چاق می شود، بلکه سیستم متابولیک او نیز تحت فشار قرار می گیرد.
چاقی در کودکان می تواند عواقب جدی برای سلامتی داشته باشد و در این مورد ایجاد عادات سالم و پایدار بسیار مهم است. فعالیت بدنی منظم، پیروی از الگوی خواب مناسب و محدود کردن مصرف غذاهای صنعتی راه حل هایی هستند که می توانند کبد و سیستم ایمنی بدن کودک را تقویت کنند و همچنین وزن خود را کاهش دهند.
والدین و مراقبان نقش مهمی در ایجاد این عادات سالم دارند و جایگزینی میوه های کامل و غذاهای خانگی به جای غذاهای ناسالم و شیرین، کاهش زمان نمایش و تشویق به فعالیت بدنی می تواند کودکان را از آسیب های ناشی از تغذیه نادرست و سبک زندگی غلط دور نگه دارد و آنها را به سمت زندگی سالم و آینده ای پر انرژی هدایت کند. پیروی از این اصول ساده اما موثر سرمایه گذاری ارزشمندی در سلامت نسل آینده است.