انتخابتو، در دنیای امروز سلامت انسان بیش از هر زمان دیگری به سبک زندگی و رژیم غذایی بستگی دارد. افزایش ابتلا به چاقی، دیابت و بیماری های مزمن نشان می دهد که موضوع غذا تنها به سیری محدود نمی شود، بلکه به انتخاب آگاهانه، کیفیت مواد مصرفی و سبک زندگی نیز بستگی دارد. در چنین شرایطی توجه به تغذیه دیگر یک تجمل یا پیشنهاد موقت نیست، بلکه یک الزام اجتماعی و فردی است.
در این میان، رویکرد علمی نوین و آموزههای مکاتبی مانند طب سنتی ایران بر این اصل رایج تأکید دارد که پیشگیری مقدم بر درمان است و آنچه امروزه به عنوان سبک زندگی سالم شناخته میشود، در واقع ترکیبی از دانش و اصول تغذیهای است که حکمایی مانند ابن سینا قرنها پیش در قالب اقدامات حفظ سلامتی مطرح کردهاند و به معنای مراقبت مداوم از بدن قبل از بروز بیماری است.
نکته مهم دیگر نقش آگاهی در تصمیم گیری های غذایی است. در فضای وسیع اطلاعاتی، مردم با انبوهی از توصیههای متناقض، از رژیمهای سخت و محدودکننده گرفته تا تبلیغ غذاهایی که به عنوان راهحلهای مطمئن برای کاهش وزن ارائه میشوند، روبهرو میشوند و بدون اطلاعات معتبر و تحلیل انتقادی، این اطلاعات میتواند افراد را به انتخابهای اشتباه سوق دهد و حتی سلامت آنها را به خطر بیندازد.
از سوی دیگر، موضوع تغذیه تنها یک موضوع فردی نیست، پیامدهای آن به سطح خانواده و جامعه نیز سرایت میکند. الگوهای غذایی غلط می تواند در نسل ها تکرار شود و هزینه های فیزیکی و اقتصادی سنگینی به همراه داشته باشد، بنابراین اصلاح نگرش نسبت به غذا بخشی از مسئولیت فرهنگی و آموزشی جامعه تلقی می شود.
باورهای غلط درباره غذا هنوز در جامعه رواج دارد / مصرف انواع غذاها باید بر اساس دانش و اصول تغذیه ای باشد.
مرضیه کفشانی، متخصص تغذیه و مدرس دانشگاه وی با بیان اینکه باید به تغذیه افراد دارای اضافه وزن، بیماری های مزمن یا دیابت توجه ویژه شود، به خبرنگار ایمنا گفت: بسیاری از افراد تا زمانی که مشکلی جدی ایجاد نشود به متخصص تغذیه مراجعه نمی کنند اما با مراجعه پیشگیرانه می توان از بروز عوارض جدی پیشگیری کرد.
وی با بیان اینکه افزایش آگاهی افراد سالم در زمینه تغذیه و رعایت رژیم غذایی بسیار مهم است، گفت: باورهای غلط درباره غذا هنوز در جامعه رایج است و برخی تصور می کنند مصرف برخی مواد مانند نوشابه و آبلیمو می تواند تاثیرات جادویی در کاهش چربی و یا سوزاندن کالری داشته باشد.
کارشناس تغذیه و هیات علمی دانشگاه با بیان اینکه چنین باوری اشتباه است و حتی ممکن است سلامت انسان را به خطر بیندازد، تصریح کرد: مصرف هر ماده غذایی باید بر اساس دانش علمی و اصول تغذیه ای باشد نه بر اساس اطلاعات نادرست یا توصیه های غیر علمی و با رعایت جایگاه داروهای مکمل و سنتی می توان از آن در کنار تغذیه علمی استفاده کرد.
اثرات پذیرش تغذیه سالم به عنوان یک سبک زندگی و ایجاد تغییرات تدریجی و پایدار / گسترش توصیه های غلط به سلامت جامعه آسیب می زند.
کفشانی با بیان اینکه مشکل زمانی به وجود می آید که افراد ناآگاه توصیه های نادرست و یا انتشار اطلاعات نادرست داشته باشند. این موضوع به ویژه در فضای مجازی رواج دارد و می تواند به سلامت جامعه آسیب برساند، بنابراین توصیه کلی این است که هیچ اطلاعات تغذیه ای بدون منبع علمی معتبر و معتبر پذیرفته نشود.
وی با بیان اینکه هرگونه تغییر در تغذیه باید بر اساس مستندات علمی و نظر کارشناسان انجام شود، میگوید: این رویکرد نه تنها سلامت فرد را تضمین میکند، بلکه از انتشار اطلاعات نادرست و باورهای غلط نیز جلوگیری میکند و تغذیه سالم علاوه بر تأثیر بر سلامت جسمی و روانی، نقش مهمی در پیشگیری از بیماریها، افزایش انرژی روزانه و بهبود کیفیت زندگی دارد.
این کارشناس و مدرس تغذیه با بیان اینکه پذیرش تغذیه سالم به عنوان یک سبک زندگی و ایجاد تغییرات تدریجی و پایدار می تواند اثرات مثبت بلندمدتی بر سلامت فرد و حتی نسل های آینده داشته باشد، گفت: با رعایت این اصول می توان زندگی سالم، پرانرژی و با نشاط تری داشت.
لزوم افزایش آگاهی های تغذیه ای برای همه مردم / هیچ غذایی نمی تواند اثر معجزه آسایی داشته باشد
بهنام یوسفیان، پزشک و متخصص طب سنتی ایمنا با بیان اینکه محور اصلی سلامت از نظر طب سنتی ایران، حفظ سلامت است و پیشگیری مقدم بر درمان است، به خبرنگار ایمنا گفت: در آثار حکیمی مانند ابن سینا تاکید شده است که تعادل مزاج و سبک زندگی قبل از ظهور بیماری های مزمن مانند چاقی و دیابت اصلاح شود. بر اساس این دیدگاه، هر فردی مزاج منحصر به فردی دارد و تغذیه سالم زمانی معنا پیدا می کند که با مزاج، سن، شرایط اقلیمی و سطح فعالیت او مناسب باشد. بنابراین، رویکرد محافظتی و شخص محور، اساس توصیه های تغذیه ای در طب سنتی را تشکیل می دهد.
وی در این زمینه افزایش آگاهی تغذیه ای را برای همه افراد ضروری می داند و ادامه می دهد: طب سنتی تاکید دارد که بسیاری از بیماری ها در نتیجه تجمع تدریجی مخلوط های ناسالم در بدن ایجاد می شود که این روند می تواند سال ها بدون علائم آشکار ادامه یابد، بنابراین اصلاح عادات غذایی قبل از ظهور علائم بیماری، رفتاری عاقلانه و ضروری است.
این پزشک متخصص و متخصص طب سنتی یکی از محورهای این دیدگاه را رد باورهای ساده انگارانه و افراطی درباره غذاها عنوان می کند و بیان می کند که هیچ غذایی به خودی خود خاصیت معجزه آسایی ندارد و حتی مواد مفید در صورت عدم مصرف متعادل می توانند تعادل بدن را به هم بزنند. اصل اساسی در طب سنتی اعتدال، تنوع و تناسب است. این به معنای پرهیز از افراط، توجه به کیفیت گوارش و انتخاب غذا بر اساس نیازهای واقعی بدن به جای تبلیغات یا توصیه های غیرحرفه ای است.
تغذیه سالم روندی تدریجی و ثابت است/ پرهیز از پذیرش توصیه ها بدون پشتوانه قابل اعتماد، یک اصل رایج در رویکردهای علم مدرن و طب سنتی است.
یوسفیان ادامه می دهد: طب سنتی بین علم اصیل و توصیه های عامیانه تمایز قائل می شود و همانطور که در طب جدید توصیه های تخصصی مطرح می شود، در این مکتب نیز تجویز بدون شناخت مزاج فرد اشتباه تلقی می شود و انتشار توصیه های کلی و غیرعلمی به صورت شفاهی یا اینترنتی می تواند به سلامت افراد آسیب برساند، بنابراین یک اصل رایج است، چه توصیه های علمی و چه معتبر بدون پشتوانه افراد، اجتناب از مشورت با افراد معتبر.
وی با بیان اینکه نکته مهم دیگر توجه به سبک زندگی به عنوان مکمل غذایی است، می گوید: از منظر طب سنتی، خواب منظم، حرکت متعادل، آرامش روحی و نظم در وعده های غذایی بر سلامت و همچنین نوع غذا تأثیر می گذارد و اصلاح تغذیه بدون اصلاح سایر عناصر زندگی نتیجه کاملی به همراه ندارد.
این پزشک و متخصص طب سنتی می افزاید: طب سنتی تغذیه سالم را روندی تدریجی و پیوسته می داند و باید تغییراتی را به تدریج و متناسب با قدرت بدن ایجاد کرد تا دائمی بماند و منجر به ضعف یا از بین رفتن تعادل درونی نشود. هنگامی که تغذیه سالم بخشی از سبک زندگی در نظر گرفته شود، نتیجه نه تنها پیشگیری از بیماری، بلکه افزایش نشاط، بهبود کیفیت زندگی و تقویت پایه های سلامت طولانی مدت است.
تغییر الگوهای غذایی مستلزم یک دیدگاه واقع بینانه است و تغییر رژیم غذایی یک تصمیم عاطفی کوتاه مدت نیست بلکه یک فرآیند تدریجی است که باید با آموزش، حمایت حرفه ای و پذیرش فردی همراه باشد. اگرچه تغییرات سریع و شدید ممکن است نتایج موقتی به همراه داشته باشد، اما در دراز مدت پایدار نخواهند بود.
توجه به بعد روانشناختی تغذیه نیز بسیار مهم است و نحوه غذا خوردن، زمان صرف غذا و حتی نگرش ذهنی فرد نسبت به غذا بر کیفیت سلامت تاثیر می گذارد. حتی اگر غذاهای سالم را انتخاب کنید، استرس، اختلال خواب و کم تحرکی می تواند نتایج مطلوب را کاهش دهد. بنابراین، دیدگاه کل نگر از تغذیه به ناچار با سایر اجزای سبک زندگی مرتبط است.
حرکت به سمت تغذیه سالم مسیری آگاهانه و پایدار است که با ارتقای دانش، اصلاح باورهای غلط و استفاده از توصیههای کارشناسانه شکل میگیرد و چنین رویکردی میتواند بستری برای بررسی توصیههای علم تغذیه نوین و دیدگاههای طب سنتی در چارچوبی منسجم و مکمل و ارائه تصویر کاملتری از مسیر سلامتی فراهم کند.
می توان گفت سلامت پایدار نتیجه توصیه های یکباره یا پیروی از نسخه های عجولانه و بدون پشتوانه نیست، بلکه نتیجه انتخاب های سنجیده، آگاهی مستمر و پذیرش تغذیه سالم به عنوان بخشی جدایی ناپذیر از سبک زندگی است و زمانی که دانش علمی، تجربیات اصیل سنتی و توصیه های متخصص در کنار هم قرار گیرند، مسیر پیشگیری از بیماری هموارتر می شود و فرد می تواند به سمت تعادل و کیفیت زندگی متعادل تر حرکت کند. کند