کریستالینا جورجیوا، رئیس صندوق بینالمللی پول، با اشاره به شوکهای غیرمنتظره جنگ در خاورمیانه و آزمایش انعطافپذیری اقتصاد جهانی هشدار داد که اگر این درگیری طولانی شود، میتواند بر قیمت انرژی، احساسات بازار، رشد اقتصادی و تورم تأثیر بگذارد و «فشارهای جدیدی را بر دوش سیاستگذاران در سراسر جهان وارد کند».
بر اساس گزارش اقتصاد جهانی، سناریوهای اقتصاد بلومبرگ نشان می دهد که افزایش قیمت انرژی می تواند باعث افزایش تورم و آسیب به رشد اقتصاد جهانی شود. در همین حال، تنش هایی نیز بر سر تعرفه های تجاری وجود دارد.
جنگ در خاورمیانه بر بازارهای جهانی نیز تأثیر گذاشت. از جمله، شاخصهای مبتنی بر فناوری در کره جنوبی و تایوان بیشترین آسیب را متحمل شدند. جایی که سرمایه گذاران خارجی میلیاردها دلار سهام می فروشند.
سازمان های بین المللی نسبت به پیامدهای اقتصادی جنگ برای کشورهای منطقه هشدار دادند. این جنگ نه تنها یک بحران نظامی است، بلکه می تواند ساختار اقتصادی خاورمیانه را در زمینه انرژی، گردشگری، تجارت و امنیت غذایی نیز تحت تاثیر قرار دهد. مهم ترین تأثیرات اقتصادی احتمالی این درگیری ها در زیر بررسی می شود.
شوک در بازار انرژی منطقه
خاورمیانه مرکز اصلی تولید نفت و گاز در جهان است و هر جنگی در این منطقه بلافاصله بر بازار انرژی تاثیر خواهد گذاشت. در صورت طولانی شدن جنگ، ممکن است صادرات انرژی کشورهای خلیج فارس کاهش یابد و درآمدهای نفتی این کشورها دچار نوسانات زیادی شود.
تاثیر بر گردشگری و خدمات
اقتصاد بسیاری از کشورهای منطقه به ویژه امارات، بحرین و قطر به گردشگری و همچنین نفت وابسته است. جنگ و ناامنی اغلب سفرهای بین المللی را کاهش می دهد. برآوردها نشان می دهد که تعداد گردشگرانی که وارد خاورمیانه می شوند ممکن است در سال 2026 بین 11 تا 27 درصد کاهش یابد. این کاهش می تواند ده ها میلیارد دلار درآمد گردشگری را در این منطقه از بین ببرد. علاوه بر این، بسته شدن حریم هوایی و لغو هزاران پرواز باعث اختلال در فعالیت خطوط هوایی و فرودگاه های اصلی منطقه شد.
اختلال در تجارت و حمل و نقل
درگیری های نظامی در خلیج فارس هزینه های بیمه کشتی ها و تاخیر در حمل و نقل را افزایش داده است. بسیاری از کشتی های حامل نفت و کالا متوقف شدند یا مجبور به تغییر مسیر شدند. این امر تجارت منطقه ای را کند می کند و می تواند قیمت کالاها را در کشورهای خاورمیانه افزایش دهد. از سوی دیگر، کمبود یا افزایش قیمت ممکن است در کشورهای وابسته به واردات مواد غذایی و محصولات صنعتی رخ دهد.
افزایش قیمت مواد غذایی و کودهای شیمیایی
برخی گزارش ها هشدار داده اند که توقف تولید در تاسیسات منطقه می تواند عرضه جهانی کود را کاهش دهد و قیمت آن را افزایش دهد. در نتیجه هزینه تولید محصولات کشاورزی رو به افزایش است و احتمال افزایش قیمت مواد غذایی در دنیا نیز وجود دارد.
کاهش سرمایه گذاری و بی ثباتی مالی
در زمان جنگ، سرمایه گذاران خارجی اغلب از منطقه خارج می شوند یا سرمایه گذاری های جدید را متوقف می کنند. این مشکل می تواند رشد اقتصادی کشورها را کند کند. بازارهای مالی اغلب نوسانات شدیدی را تجربه می کنند و ارزش برخی از دارایی ها کاهش می یابد. اگر درگیری کوتاه مدت باشد، اقتصاد منطقه ممکن است سریعتر به حالت عادی بازگردد. با این حال، اگر جنگ ادامه یابد، خطر رکود اقتصادی در برخی از کشورهای خاورمیانه افزایش خواهد یافت.