برای هدیه تهران عزیز که مثل گلی در میان خارهاست

انتخابتو: تقویم وارونه سینمای ایران و هدیه آن از مرز 54 گذشت.دختر سگ روزگارش در شرایط کنونی سینما حتی نمی تواند به او نزدیک شود و به هر حال در این فضای ناخوشایند بد نیست با مرور مسیرش نفسی بکشیم.

حرکت فراتر از ترکیب معصومیت و زیبایی

معرفی او به سینما شاید یکی از صدها لطفی باشد که مسعود کیمیایی در حق سینمای ایران کرده است! عکاس هنرمندی که با بازی در فیلم «سلطان» به کارگردانی «مسعود کیمیایی» سوژه اصلی سینمای ایران شد. معصومیت و زیبایی او در دهه 70 توجه زیادی را به خود جلب کرد، به طوری که او پس از هدیه تهرانی سلطان به بازیگری پربار در سینما تبدیل شد. این محبوبیت به حدی بود که مجله همشهری جوان او را به عنوان یکی از پردرآمدترین بازیگران سینمای ایران در دهه 80 معرفی کرد. افق دید تهرانی در بازیگری خیلی بیشتر از زیبایی او بود. او با ایفای نقش های زنان مختلف در جامعه سعی در نشان دادن استعداد بازیگری خود داشت و در این امر بسیار موفق بود. تهرانی با بازی در فیلم قرمز به کارگردانی فریدون جیرانی توانست افق های بازیگری خود را گسترش دهد و با دریافت سیمرغ بلورین بهترین بازیگر زن این را به همگان ثابت کرد. بازی در فیلم های کارگردانانی چون ناصر تقوایی، مانی حقیقی و اصغر فرهانی باعث شد تماشاگران سینما او را بیش از یک بازیگر زیبا ببینند.

او فرشته ای بود که بر سینمای ایران فرود آمد

هدیه تهران دست نیافتنی به نظر می رسد. دلیل این داستان در سکوت آن نهفته است. ما هیچ یک از مصاحبه های جنجالی او را نمی بینیم. حتی زمانی که او در دهه 70 در اوج محبوبیت بود و با آثاری چون قرمز، شوکران و دست های آلوده دل مخاطبان را ربود، نه خبری از زندگی اش بود و نه مصاحبه های متوالی. این باعث می شود که او غیرقابل دسترس و البته مرموز به نظر برسد. همه مایلند در مورد فرد جذابی که کمتر حرف می زند و رد پایی از خود به جای می گذارد بیشتر بدانند. تهرانی از این نظر جالب بود.

تهرانی در حال انتخاب جسورانه است. این برای شخصیت هایی است که هرگز مانند آنها در سینما یا در دکورهای سینمای خانگی دیده نشده اند. او گاهی به عنوان یک زن مستقل و ثروتمند با شغل عالی ظاهر می شود و گاهی نقش یک زن شهری را بازی می کند. هیچ یک از این زنان با تصویر کلیشه ای شخصیت هایی که نام بردیم، نمی گنجد. همه آنها از فیلتر هدیه عبور می کنند و به زبان خاص خود ترجمه می شوند. در واقع او در شخصی سازی شخصیت های فیلم هایش در دنیایی که خودش ساخته است استاد است. این ویژگی بسیار خاص است و در هر هنرمندی دیده نمی شود. ایجاد دنیای درون و بازتعریف آن در قالب هنر یکی از استعدادهای نابی است که تنها هنرمندان خلاق از آن برخوردارند.

به عنوان یک فعال مردمی

تصویر اثیری از زن مدرن با شلوار جین با شالش از پشت گوش هایش (کاغذ بدون خط) فریبنده و تمثیل نهایی زن اجتماعی در سال های رونق اصلاحات بود. هدیه بی بدیل تهرانی به نمادی از مدرنیته و حق جویی زنان ایرانی تبدیل شده بود و بعدها در زندگی شخصی خود توانست به نمادی که ساخته بود پایبند بماند و اعتبار خود را برای فعالیت هایش حفظ کند. محیط اطرافش آبرومند و دور از خطوط مرزی است که مالک و دارای آن است.

بلافاصله پس از انتشار خبر وحشتناک زلزله بم، حدیح تهرانی بلافاصله با هواپیمای امدادی از تهران عازم بم شد تا به همراه تیم امداد و نجات صلیب سرخ در عملیات امدادی شرکت کند. کسانی که آن روز شاهد این ماجرا بودند می گویند آستین به محض ورود آستین ها را بالا زد و رفت. روزها در خرابه های بم ماند و کار کرد… حضورش در لحظه درد نه اولین بود و نه آخرین. کمک به یکدیگر در سختی ها و سهیم شدن در تلاش، اعتقاد قلب بزرگ و دل دریایی اوست.

معلم شجاع کلاس

تهرانی شجاعانه رفتاری خاص و متفاوت از سایر مردم از خود نشان می دهد. مثلاً داستان‌ها و روایت‌های مختلفی درباره رد نقش‌های خاص و برجسته او شنیدیم. وقتی او نقشی را دوست ندارد یا به آن تعهد نمی‌دهد، به اندازه ساختن یک رزومه حرفه‌ای یا استفاده از فرصت‌ها، آن را دنبال نمی‌کند. این ویژگی کاملاً متمایز و آشکار است.

شاید شنیده باشید که او از بازی در نقش عروس معروف فیلم روز واقعه کناره گیری کرده است. شاید بدانید که داریوش مهرجویی بزرگ و فقید ابتدا او را برای بازی در نقش لیلا در فیلمش دوست داشت. اما او حاضر نیست نقش زنی را بازی کند که رفتارش از نظر او توجیه منطقی ندارد. جالبه، نه؟ بیشتر اوقات انتقال فرصت هایی که هیچکس از دست نمی دهد تهرانی را شخصیتی آزاد و آرام جلوه می دهد و او را جذاب تر می کند. حتی گزارش هایی مبنی بر حضور او در سریال معروف «مختارنامه» منتشر شد که به نظر می رسد او به دلایل شخصی حاضر به پذیرش نقش اصلی در یک سریال تلویزیونی بسیار محبوب نبوده است. او این سنت و روش را در تمام سالهای فعالیت خود در نظر داشت.

سینمای ایران در سال‌های اخیر آنقدر در خلق ستاره و معرفی شخصیت‌های جذاب ضعیف بوده که ستاره‌های نسل‌های قبل همچنان جلوتر هستند. البته این موضوع چیزی از ارزش ستاره های ماندگار مثل حدیث تهرانی نمی کاهد. او یکی از چهره هایی است که حضور پررنگ زنان در اکران سینما را نشان می دهد. تهرانی در هر فیلمی مرکز توجه است یا یکی از اعضای بسیار تاثیرگذار تیم بازیگری است. او هرگز تسلیم کامل نشدن یا تحت الشعاع قرار گرفتن او نشد و به همین دلیل مرکز توجه بود و همچنان ادامه دارد. تهرانی بازیگری زیبا، قوی و باهوش است که با وام گرفتن ویژگی های رفتاری جذاب و متمایز خود در اذهان جای خود را به جای گذاشته است.